×
Îro dîsa li ser gorra te bûm !
admin
Îro dîsa li ser gorra te bûm !
Zinarê Xamo Salek dîsa pir zû derbas bû ! Aslan, sal dîsa zû derbas bû, me hew dît 9ê adarê hat jî. Ez û Hêvî îro dîsa bûn mîvanê te. Tu rastiyê dixwazî min ji bîr kiribû. Lê do ne pêr, nizanim çawa bû, wek heft kes ji min ra bibêjin, &rdquo...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (763)


Li himberî êrîşên dagirkeran em hêza xwe bikin yek
admin
Li himberî êrîşên dagirkeran em hêza xwe bikin yek
Welatê me Kurdistan ji derveyî îradeya gelê me bi çar perçeyan ve hatîye perçe kirin. Eve nêzîkî sed salîye ku Tirkîye, Îran, Iraq û Sûrîye , di meseleya  Kurdistanê de hemû pirs û pirsgirêkên di navbera xwe de datînin alîyekî û bi hevdu re p...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1157)


Radio Ashti
admin
Radio Ashti
Sipasdarê birayê Haci KardoxiAştî û Radio Ashtî me, sipasdarê dost û hevalên ku bi sebir 4 saetan li me guhdarî kirin û em bi tenê nehiştin im. Mixabin derfet nebû ku bersîvên temama pirsan bidim. Em di têkoşîna rizgarîya neteweyî de bi hev re ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2107)


19 sal zû derbas bûn
Zinare Xamo
Sal zû derbas dibin, min hew dît salek din jî derbas bû û wa ye dîsa 9ê nîsanê hat. Erê pismamo, 19 sal di ser wefata te ra derbas bûn. Îro dîsa ez û Hêvî bûn mîvanên te. Lê vê carê em ne bi tenê bûn, Mumtaz Aydin Roza Kurdî, Erdal Kurdman, ez û Hê...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1585)


Xwezî gorr bihata zimên
Zinare Xamo
Xwezî gorr bihata zimên
Aslan, sal zû derbas dibin, me tew nedît 18 sal çawa derbas bû. Îro ez û Hêvî dîsa bûn mîvanê te. Li ber serê te me bi hesreteke kûr û bi xemgîniyeke mezin rojên borî yad kirin. Me bîstekê qala te kir. Hêvîyê got, qey qismet û nesîbê te ev ax, ev gor...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2007)


Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne.
Fuad Onen
Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne.
Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne.Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne. Li gorî rayedarên Sîstema Serwerîya Tirk, ev şer ji bo wan mijara bekayê (mayin-nemayinê) ye. H...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2228)


Me îro silavek da gorra hevalekî pir ezîz !
Zinare Xamo
  Mehmet Aslan Kaya 17 sal berê di rojeke wiha da di 51 saliya xwe da ji nişka ve, bêyî ku kesî nerehet bike, bêyî ku haya kesî pê xe wek çirayekê vemirî û çû gerdûneke din. Mirina wî ne malbata wî tenê, bi sedan, bi hezaran kesên ev kurdê...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2189)


Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e
Zinare Xamo
Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e
Min got pismam sal zû dibuhirin, 16 sal derbas bûn. Hemû dost û hevalên te, zarokên te dersa matamatîkê dida wan, xortên te alîkariya wan dikirin hemû mezin bûne û di civata Swêd da hatine der û meqamên muhîm, ji bo gelê xwe xebatên pir baş dikin. &n...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (3669)


Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
Fuad Onen
Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
Di sîyeseta Kurdistanê de du problemên esasî hene. Yek jê, taleba desthilatîya navendî lawaz e, taleba jêr desthelatîye, bi tirkî ”alt îktîdar” ew taleb xurt e. Lê taleba desthelatîyên navendî lawaz e. Sedemek ji, ku sernîvîsa vê panelê j...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (3750)


Serxwebûna Kurdistanê
Fuad Onen
Serxwebûna Kurdistanê
Sîyeseta partî, rêxîstin,saziyên bakurê Kurdistanê dev ji hedefa serixwebûnê berda ye. Ji delva hedefênserxwebûnê, otonomî, federalî an demokrasî te parastin. Di vir de anormalîyekheye. Yanî îro ji her demê betir taleba serxwebûn û yekîtîya Kurdistan...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (4150)


Page 1 of 6First   Previous   [1]  2  3  4  5  6  Next   Last   
02

Kürdistan Cumhuriyeti’ni, birçok yönden ele almak lazım. Ben şundan hep şikayetçi olmuşumdur; yani, böyle günleri, “Yaşa! Varol! Kahraman Milletimiz! Yüce Şehitlerimiz!” olarak anılmasından rahatsız olmuşumdur. 

Bu bizim tarihimiz ve tarih bize niye gerekli; bir, tarih üzerinden bugün anlayacağız; iki, bu tarih üzerinden, yarını kuracağız. Eğer tarih buysa kendi tarihimizi de bu çerçeveden değerlendirmemiz lazım. Yani; Kürdistan Cumhuriyeti. bu günümüzü anlamak için bize ne söylüyor? Yarını kurmak için bize ne söylüyor? 

Bu çerçeveden bakıldığı zaman, Kürdistan Cumhuriyeti'nin yeterince ve doğru tartışıldığını, düşünmüyorum. Ama Kürdistan Cumhuriyeti’ne bir bağımsız devlet olarak, bakıldığı için Kürtler arasında ve devletsizliğin acısını, her Kürt yüreğinde hissettiği için, Kürdistan Cumhuriyeti, bu anlamda, dünyanın her tarafında, Kürtlerin kalbinde önemli bir yer almıştır. 

Bu kadar çok önemli yer almasının bir diğer nedeni, Kadı Muhammed'in tutumu ve asılmasıdır. Bir diğer nedeni ise; belki, en çok doğrudan dünyadaki kamplar arası savaşın, kurbanı olduğu içindir. Hem Sovyet kampı, hem ABD, İngiltere Fransa kampının doğrudan kurbanı olduğu bir cumhuriyettir, Kürdistan Cumhuriyeti. Ve başından beri, bu devletler arasında tartışılmıştır. 

Birincisi Doğu Kürdistan’da, Kürtler, zaten kendi normal, siyasal, sosyal örgütlerine, sahiptiler. 1940'lı yıllarda, aslında Kürdistan’ın bütün parçalarında, Kürtler örgütlüler. Aşiretler şeklinde örgütlüler. Aşiret, Kürt toplumunun temel örgütlenme biçimidir ve bir tür devlet yapısıdır, alt devlet yapısıdır, alt iktidardır; ama, siyasi-sosyolojik-kültürel bir organizasyondur. 

Doğu Kürdistan’da savaştan önce de Kürdistanlı aşiretler, silahlıydılar. Zaman zaman Tahran rejimi ile ilişki halinde, zaman zaman onlarla çatışarak yaşıyorlardı. 

1941'de, İran'ın kuzeyi, Sovyetler Birliği tarafından, güneyde Irak üzerinden, İngiltere tarafından, işgal edildi. Bu iki, işgal edilen bölgelerin arasında, Doğu Kürdistan'ın sınırlı bir bölümü, her iki işgalin dışında kaldı. Mahabad buranın merkezidir. Oraya gelene kadar, 1943'te Komeley Jiyanewey Kurdistan var. KOMELA JEKAF diye söyleniyor. Böyle bir örgüt kuruluyor. Bu örgüt, ilerici, sol tandanslı devrimci bir örgüt. Bağımsızlıkçı bir örgüt. Programında, birleşik bir Kürdistan'da, bağımsız bir devleti hedeflediğini söyleyen bir örgüt. İlke olarak, büyük toprak sahiplerini ve aşiret reislerini üye almama eğiliminde bir örgüt. Böyle bir ilkeye sahip bir örgüt ve kısa sürede, hem Doğu Kürdistan'da hem de Güney Kürdistan'da örgütlenen bir yapı. Güney Kürdistan'da Hem HÊVÎ örgütü var, hem de bu, JEKAF’ın orda örgütlülükleri var. Bunlar da bağımsızlıkçı örgütler.

1941'de; Sovyetler Birliği, İran'ın kuzeyini işgal ettiği zaman, Kürdistan'da KOMELA JEKAF’la ilişki kurmamıştır. Kürdistan’daki aşiret reisleri ile ilişki kurmuştur. Çünkü, Sovyetlerin temel problemi, cepheye lojistik destek yetiştirmektir, hem İngiltere'ye hem kendisine ve orada o işleri yapabilecek olan, silahlı güçlere sahip Kürt aşiretleri vardır. Sovyetlerin ilk elde muhatapları bunlar olmuştur. 

Sovyetler Birliği, İran’ı  işgal ettikten sonra, tuhaf bir şekilde, İran'da kargaşa çıkmamasını istemiştir. Dolayısıyla, gerek Kürdistan’da, gerek Azerbaycan'da, (İran Azerbaycan’ında),  rejime yönelik mücadeleden yana değildir, Sovyetler Birliği. 

Güneyde İngiltere de aynı, pozisyondadır. Zaten Irak Devleti'ni Kürt başkaldırılarına karşı korumuştur ve orada Kürt başkaldırısının lideri Mele Mustafa Barzani, savaşçıları ile daha sonra Doğu Kürdistan’a gelmiştir.

İngiltere, özellikle Kürt karşıtı bir siyasete sahiptir, o yıllarda. Sovyetler Birliği ise oradaki Kürt aşiretlerini kendi lojistik çıkarları için kullanmaya dönük bir siyasete sahiptir. Ama İran'daki rejimi korumakta kararlıdır. İran'ın birliğini bütünlüğünü savunmakta her iki devlet de kararlıdır. En çok telaşlanan, Türkiye Cumhuriyeti'dir ve işgalden hemen sonra gerek Sovyetler Birliği’yle gerek, gerek İngiltere’yle -ki o dönem-Türkiye, aslında faşist kampta yer alan bir devlettir, doğrudan olmasa da onlarla ilişkileri olan, onları destekleyen bir pozisyondadır. 

Bu durum, 43'e kadar sürer; 43 sonuna kadar. Özellikle Stalingrad’ta savaşın dengeleri değiştikten ve artık Sovyetler Birliği ve ABD ile Britanya'nın, bu savaşın galibi olacağı anlaşıldıktan sonra, devletler pozisyonlarını yeniden gözden geçirmişlerdir. Ama hiçbirinin programında, Bağımsız bir kürdistan yoktur, ne İngiltere'nin ne Sovyetler Birliği’nin. 

Sovyetler Birliği'nin, İran’daki esas muhatabı, İran devleti ve Azerileridir. Sovyet Azerbaycan’ı üzerinden de İran Azerbaycan'ında etkilidirler. 
Neden sonra,  1945'te artık, Sovyetler Birliği, Kürdistan Demokrat Partisi’nin kurulmasına önayak olmuştur. Ve KOMELA JEKAF’ın da dağıtılmasını istemiştir. Bunda da başarılı olmuştur. 

Şimdi, burada kısa bir parantez açayım. Bu, Sovyetlerin dünya ölçekli bir politikası, ABD ile cephe kurduktan sonra, ABD’yi ürkütmemek için, dünyanın hiçbir yerinde komunist bir tavır almamıştır, Sovyetler Birliği. Örneğin; 1943'te önce Kominterni feshetmiş, sonra Amerika Birleşik Devletleri Komünist Partisi'nin feshetmiş, yerine Barış Derneği kurmuştur. Azerbaycan'da TUDEH örgütünü feshetmiş, yerine; yani, Azerbaycan'da TUDEH’inin yerine Azerbaycan HALK partisini kurmuştur. Hatta Türkiye’de bile, o yıllarda Türkiye Komünist Partisi'nin feshedildiği tartışılıyor. 

Esas mesele şudur; Sovyetler Birliği, ABD ile bir ortaklık kurulmuştur, ortaklarının komünizm gibi bir korkuları vardır, Sovyetler Birliği, bu korkuları, yatıştırmaya çalışan bir siyaset izlemiş ve komunist pozisyondan çok geride bir tutum almıştır. Yani, mesela Komintern’in kapatılmasıdır, Sovyetler Birliği Ulusal Marşı’nın değiştirilmesidir, bütün bunları bir paket halinde düşündüğümüz zaman, Sovyetlerin Kürdistan'da da, Kürdistan Demokrat Partisi’nin kurulmasına önayak olmasını, anlayabiliyoruz.

Kürdistan Demokrat Partisi, bana göre, her dört parçada Kürdistani siyasette, çok büyük bir kırılma noktasıdır. Kürdistan Demokrat Partisi üzerinden, iki şeyden, vazgeçtik biz. Birincisi, Kürdistan’ın birliğinden vazgeçtik. Her parçanın, bulunduğu devlet sınırları içinde, bir çözüme ulaşabileceğini, kabul ettik. O zamana kadarki, modernite dönemindeki, tüm Kürt örgütleri, hem bağımsız bir devlet talebindedirler, hem de Kürdistan'ın birliğinden yanadırlar. Kürdistan’ın parçalanması, Kürt siyaseti içinde içselleşmememiştir. Kürtler, Kürdistan bölünmemiş gibi yaşıyorlar. Kürt siyaseti de böyle siyaset yapıyor. 

45'te, Kürdistan Demokrat Partisi'nin önce, Doğu Kürdistan'da, sonra Güney Kürdistan'da -1946'da sanıyorum- kuruldu. Partilerin kurulması ile önce, Birleşik Kürdistan hedefinden vazgeçti, sonra Bağımsız Kürdistan hedefinden vazgeçti ve 1945'ten sonra, Kürdistan'ın her dört parçasında, otonomist bir siyaset tarzı, egemen oldu. Şimdi, Sovyetler Birliği'nin, Kürdistan Cumhuriyeti konusunda çok vebali olduğu söylenir, işte bilmem bir kaç varil petrole sattığı, falan söylenir, bunlar bence, önemli değil, önemli olan burasıdır: Kürt siyasetini, egemen devlet sınırları içine yönlendirmiş ve Kürt siyasetini, Kürdistan'ın Birliği hedefinden vazgeçirmiştir. Bu siyaset, neredeyse günümüze kadar egemen olmuştur. 
Kuzey Kürdistan'da belki, 75-93 ya da 2000 arasında, 25 yıllık bir parantez var; o parantezde, Kuzey Kürdistanlı siyasal dinamikler, bu paradigmayı reddetmişlerdir; Bağımsız Birleşik Kürdistan’ı savunmuşlardır. Ama özellikle l999-2000'den sonra, Kuzey Kürdistan'da da, yeniden, egemen devlet sınırlarını esas alan siyaset tarzı egemen olmuştur; “Otonomi ya da Türkiye'yi demokratikleştirmek” Kürt siyasetinin -egemen Kürt siyasetinin- temel hedefi haline dönmüşür. Onun için, bence, Kürdistan Cumhuriyeti’ni tartışırken, en önemli konunun bu olduğunu düşünüyorum 

Posted in: Tirki

Comments

There are currently no comments, be the first to post one!

Post Comment

Name (required)

Email (required)

Website

TÜRK DEVLETİNİN SEÇİMLERİ
admin
TÜRK DEVLETİNİN SEÇİMLERİ
Kürdistanlılar Türk Devleti kendilerine nasıl yaklaşıyorsa öyle cevap vermelidirler. Türk devletinin Kürdistan'la olan hukuku düşmanlık hukukudur. Ve Türk devleti ve bu devleti yöneten, yönetmeye talip olan siyasi partileri bu düşmanlık hukukunu ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (116)


TANIMLARINA UYGUN OLMAYAN STRATEJİLER YA DA SİYASET TARZLARI
admin
TANIMLARINA UYGUN OLMAYAN STRATEJİLER YA DA SİYASET TARZLARI
Bir sorunun nasıl tanımlarsanız, çözümü de o tanımdan çıkar. Şimdi eğer genellikle Kürt siyaseti şöyle bir tanıma sahiptir. Kürdistan, bölünmüş, parçalanmış, işgal edilmiş bir ülkedir. Eğer bu söylediklerine inanıyorlarsa bundan çıkacak sonuç Kürdist...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (162)


ULUSAL MÜCADELE DEDİĞIMİZ ŞEY BİR TOPRAK VE İKTİDAR MÜCADELESİDİR
admin
ULUSAL MÜCADELE DEDİĞIMİZ ŞEY BİR TOPRAK VE İKTİDAR MÜCADELESİDİR
işgalci devletler bizden daha fazla bir Kürdistani bilince sahiptirler. Ve işgalci devletler kendileri bölüp parçaladıkları için yani sonuç itibariyle bugün Türkiye ve İran dediğimiz Safavi ve Osmanlı İmparatorluklarının devamıdır. Bu iki imparato...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (180)


1990 SONRASI DÜNYANIN RUHUNU DOĞRU ANLAMAMA
admin
1990 SONRASI DÜNYANIN RUHUNU DOĞRU ANLAMAMA
Yani otuz yıllık bir sözüm ona federal yapı var. Ama orada bir merkezi iktidar yok. Ikili iktidar durumu var. İki ayrı silahlı güç, iki ayrı asayiş, iki ayrı ekonomi. Niye bu böyle oluyor? Çünkü partililerimiz kendi iktidarlarını merkezi iktidarın ön...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (153)


AYRI DURUP BİRLİKTE VURMANIN YOLLARI
Fuat Önen
AYRI DURUP BİRLİKTE VURMANIN YOLLARI
Güney Kürdistan Türkiye ve İran'ın saldırılarına karşı Irak ordusunu Kürdistan'ın sınırlarını korumaya çağırdı Batı Kürdistan'da Türkiye ne zaman saldırırsa rejim askerlerinin sınıra konuşlandırılması teklif ediliyor ve büyük ölçüde bu sa...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1815)


KALKIŞMALARDA DEVRİMCİ ÖZNENİN ROLÜ
Fuat Önen
KALKIŞMALARDA DEVRİMCİ ÖZNENİN ROLÜ
Özellikle Kürdistan'daki ve Belucistan'daki kalkışmalar ulusal kalkışmalardır. Her ulusal kalkışma, daha doğrusu her kitle hareketi mücadele içinde siyasi örgütleri de değiştirerek gelişir. Umut ediyoruz ki 3 aydır süren bu Raperin Doğu Kürdi...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (183)


PKK'NIN KUZEY KÜRDISTAN'DA VE TÜRKIYE'DE TÜRK DEVLETINE KARŞI BİR SİLAHLI MÜCADELESI YOKTUR
Fuat Önen
PKK'NIN KUZEY KÜRDISTAN'DA VE TÜRKIYE'DE TÜRK DEVLETINE KARŞI BİR SİLAHLI MÜCADELESI YOKTUR
Peki Türk Devleti ne yapmıştır en son? Cihadist bir kadın olduğu belli olan birine yol verip Taksim Meydanı'nda katliam yapmışlar. Altı kişi galiba öldü. Işte onlarca da yaralı var. Şimdi bu bu kadın, cihadist bir kadın. Duruşundan Facebook sayfa...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (842)


DÜŞMANDAN KOPUŞ BİLİNCİ
Fuat Önen
DÜŞMANDAN KOPUŞ BİLİNCİ
Türk siyasetiyle irani siyasetle, Suriye, Irak arap siyaseti ile her türlü ilişkiyi koparmayı hedeflemek lazım. Kopuşu gerçekleştirmesi gereken bizleriz. Onlar zor uygulayarak siz bizdensiniz diyorlar. Biz bu zora zorla cevap vererek hayır biz sizden...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (262)


REEL POLİTİK ZORUNLULUKLAR KENDİ GERÇEKLIĞIMİZİ İNKAR NOKTASINA GÖTÜRMEMELİ
Fuat Önen
REEL POLİTİK ZORUNLULUKLAR KENDİ GERÇEKLIĞIMİZİ İNKAR NOKTASINA GÖTÜRMEMELİ
Dünyanın hiçbir yerinde ulusal kurtuluşçu bir hareket işgalcisi olan devletin güvenliğini kendisine dert etmez. Dünyanın hiçbir yerinde bir ulusal kurtuluşu hareket kendi işgalcilerinden komşu, dost, kardeş gibi söz etmez Ama maalesef Kürdistan...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (185)


DÜŞMANDAN DÜŞMANLIĞI ÖĞRENME
Fuat Önen
DÜŞMANDAN DÜŞMANLIĞI ÖĞRENME
Öğrenmenin çeşitli yolları var. Okuyarak öğrenirsin. Gezerek öğrenirsin. Yaşayarak öğrenirsin. Savaşta ve siyasette öğrenmenin bir diğer yolu var, o da düşmandan öğrenmektir. Burada düşmandan öğrenmekle düşmana benzemek arasında bir sınır çizgisi var...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (330)


Page 1 of 21First   Previous   [1]  2  3  4  5  6  7  8  9  10  Next   Last   
soap2day