×
Xwezî gorr bihata zimên
Zinare Xamo
Xwezî gorr bihata zimên
Aslan, sal zû derbas dibin, me tew nedît 18 sal çawa derbas bû. Îro ez û Hêvî dîsa bûn mîvanê te. Li ber serê te me bi hesreteke kûr û bi xemgîniyeke mezin rojên borî yad kirin. Me bîstekê qala te kir. Hêvîyê got, qey qismet û nesîbê te ev ax, ev gor...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (402)


Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne.
Fuad Onen
Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne.
Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne.Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne. Li gorî rayedarên Sîstema Serwerîya Tirk, ev şer ji bo wan mijara bekayê (mayin-nemayinê) ye. H...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (654)


Me îro silavek da gorra hevalekî pir ezîz !
Zinare Xamo
  Mehmet Aslan Kaya 17 sal berê di rojeke wiha da di 51 saliya xwe da ji nişka ve, bêyî ku kesî nerehet bike, bêyî ku haya kesî pê xe wek çirayekê vemirî û çû gerdûneke din. Mirina wî ne malbata wî tenê, bi sedan, bi hezaran kesên ev kurdê...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1102)


Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e
Zinare Xamo
Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e
Min got pismam sal zû dibuhirin, 16 sal derbas bûn. Hemû dost û hevalên te, zarokên te dersa matamatîkê dida wan, xortên te alîkariya wan dikirin hemû mezin bûne û di civata Swêd da hatine der û meqamên muhîm, ji bo gelê xwe xebatên pir baş dikin. &n...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2229)


Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
Fuad Onen
Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
Di sîyeseta Kurdistanê de du problemên esasî hene. Yek jê, taleba desthilatîya navendî lawaz e, taleba jêr desthelatîye, bi tirkî ”alt îktîdar” ew taleb xurt e. Lê taleba desthelatîyên navendî lawaz e. Sedemek ji, ku sernîvîsa vê panelê j...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2315)


Serxwebûna Kurdistanê
Fuad Onen
Serxwebûna Kurdistanê
Sîyeseta partî, rêxîstin,saziyên bakurê Kurdistanê dev ji hedefa serixwebûnê berda ye. Ji delva hedefênserxwebûnê, otonomî, federalî an demokrasî te parastin. Di vir de anormalîyekheye. Yanî îro ji her demê betir taleba serxwebûn û yekîtîya Kurdistan...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2579)


Qirîza Dewleta Tirk
Fuad Onen
Qirîza Dewleta Tirk
Reyadarên vê dewletê, hertim dibêjin pirsgirêka me pirsgirêka hebûn û nebûna dewletê ye. Rast e. Yalçin Kuçuk dibeje ”em nekevin Musulê dê Diyarbekir ji dest me here”. Dogu Perînçek jî dibêje ”em tekevin Musulê, dê Diyarbekir ji des...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2876)


Kutilkên diya min, qeyda Fuad Onen û biyopolîtîka Foucault
Ferzan ŞÊR
Bîranîneke Fuad Onen ji bo fahmkirina kolonyalîzma biyopolîtîkî ya tirkan di warê teorî û pratîkê de bi awayekî xwezayî destnîşan dike. Ger ez neqil bikim ew ê tu carî nikaribim wekî wî xweş bi lêv bikim, loma rasterast jê digrim, wiha dibêje Fuad On...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2234)


Helwest û çalakî
Fevzi Namli
Helwest û çalakî
Di rewşek weha de gava li Amedê, Cizîrê, Şirnex, Silopya, Hezex, Nisêbîn, Gever û Dêrikê êrîşên hovana yên dewleta dagirker li ser gelê kurd berdewam dikin. Di heman demê de li taxên heman bajaran, an jî li bajarekî din ên Kurdisstanê ji teref rêxist...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2357)


Kurdȇn Ȇzdȋ ȗ Qetlyama Ermeniya / Para duda
Eskerê Boyik
Ferman. Gava vê peyvê dibêjin evdên Ȇzdî bi tirs û saw, bê hemdê xwe neheqî, kuștin û kokbirya civaka xwe bîr tinin. Xûn ji wê peyva xezeb diniqite. Ferman yanê biryar: biryara hêzên hukumdar. hêzên deshiletdar, hêzên dewleta hov. Ev peyv bi dewrana ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (4641)


Page 1 of 6First   Previous   [1]  2  3  4  5  6  Next   Last   
14
Arzu Yilmaz
Kürt siyasal aktörlerinin tutumlarına yön veren, 2020’de mevcut savaşın derinleşerek devam edeceği öngörüsü çok geçmeden doğrulandı. Daha yeni yılın ikinci günü, İran Devrim Muhafızları’nın Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ve Irak Şii milis gücü Haşdi Şabi liderlerinden Ebu Mehdi el-Mühendis ABD tarafından Bağdat’ta öldürüldü. Bu saldırıyla birlikte, ABD ve İran bir anda savaşın eşiğine geldi. Ancak, İran’ın "ABD askeri öldürme" amacı taşımayan karşı saldırıları ve Trump’ın yaptığı İran’la müzakere çağrıları, her iki tarafın da bu eşikten geçmeye niyetli olmadığını gösterdi.
Henüz niyet edilen doğrudan bir savaşa girişmek olmasa da ufukta bir uzlaşmanın görünmediği de açık. Bu ortamda, ABD ve İran arasında devam etmesi muhtemel karşılıklı güç gösterilerinin sahnesi haline gelen Irak ise adeta bir serbest atış poligonuna dönüştü: ABD ve İran birbirlerini Irak’ta hedef alarak hem askeri antrenman yaptı hem stres attı. Gelinen aşamada Trump, Süleymani gibi bir ‘teröristten” kurtulmuş olmaktan, İran rejimi kendisine karşı biriken öfkeyi ‘Şeytan Amerika’ya yöneltme fırsatı bulmuş olmaktan memnun. Asıl panik, iki ateş arasında kalan Irak’ta. Zira 2003’ten bu yana Irak’taki kurulu düzen ABD ve İran arasında süregelen zımni anlaşmaya dayanıyordu. Bir başka ifadeyle, Irak’ı ayakta tutan bu her iki ülkenin çıkarları çerçevesinde şekillenen politik dengeydi. Bu denge ortadan kalkarken Irak’ı neyin ayakta tutacağı meçhul.
Şimdilik ortaya çıkan ilk işaretler, Irak milliyetçiliğinin, deyim yerindeyse, hortladığını gösteriyor. Fakat bu yeni biçimiyle Irak milliyetçiliğini sahiplenenler yalnızca Şiiler; Sünniler ve Kürtler için Iran’ı dengeleyecek bir aktörün yokluğunda Şiilerin gücü elinde bulundurduğu bir baskı rejiminin kurulması, daha da kötüsü başına bir ‘Şii Saddam’ın geçme ihtimali yüksek. Bu tabloda, IŞİD’in yeniden güç kazanması ise hemen herkesin beklediği bir gelişme. Zaten Irak’ta yaz aylarından bu yana saldırılarını artıran IŞİD’in, özellikle Uluslararası Koalisyon’un operasyonları askıya almasından doğan fırsatı kaçırması beklenemez. Ve mevcut Irak koşullarında IŞİD’in intikamını öncelikle kendisiyle savaşan Şii milisler ve Peşmerge’den almayı tercih etmesi de sürpriz olmayacaktır.
Irak’taki bu tehditler karşısında en fazla kaybetme riski taşıyan ise Kürtler. Zira Irak’ta kaybedilecek bir düzene sahip tek bölge Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne bağlı topraklar. Özellikle gündelik hayat akışında güvenliğin istikrarlı bir biçimde sağlanabildiği başka bir yer yok. Ancak, Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (KBY) bu performansının, her şeyden önce, ABD’nin sağladığı güvenlik şemsiyesine bağlı olduğu da sır değil. Dolayısıyla, ABD’nin Irak’tan güçlerini çekmesi durumunda Kürdistan bölgesinde mevcut düzeni ve güvenliği sürdürmek kolay olmayacaktır. Özellikle Irak Parlamentosu’nun ABD güçlerinin geri çekilmesi konusunda aldığı karardan sonra gündeme gelen bu ihtimalin, Trump’ın ‘ABD’nin Irak’tan çekilmeyeceği’ne ilişkin yaptığı açıklamayla şimdilik rafa kalktığı söylenebilir. Ancak, bu açıklamayı izleyen ‘NATO’nun Irak’ta daha fazla sorumluluk alması’ çağrısı, mevcut durumda KBY için ABD’nin varlığının da en az yokluğu kadar büyük dertler açacağını gösteriyor.
Çünkü NATO’ya yapılan bu çağrının ilk işaret ettiği gerçek, ABD’nin Irak’ta kalıcı olma niyeti taşımadığı. Bu niyet ortadayken ve Kürtlerin karşı karşıya kaldığı hem Şii hem Sünni kaynaklı tehditler, her şeyden çok, Amerikan düşmanlığı üzerinden yükselirken, KBY’nin hâlâ açıkça ABD tarafında yer alması çok zor. Zaten KBY’nin bu tehlikeyi gördüğü de belli. Önce Neçirvan Barzani İran dinî lideri Hamaney’e gönderdiği taziye mesajıyla, ardından Mesud Barzani KBY’nin Irak’tan çekilen ABD güçlerinin adresi olmayacağına ilişkin yaptığı açıklamayla, en azından İran’ı karşılarına almak istemediklerini gösterdiler. Öte yandan, ABD güçlerinin Irak’ta kalması gerektiği yönünde KBY yetkilileri tarafından dile getirilen talepler ise IŞİD tehdidi üzerinden gerekçelendirildi. Yani KBY, ABD’ye git demedi ama kalacaksan da IŞİD’e karşı savaşmak için kal dedi.
Günün sonunda bu çabaların Kürtleri olası tehditlerden ne kadar koruyacağı tartışmalı. Ama KBY’nin bundan sonra ABD ile ilişkilerini eskisi kadar rahat yürütemeyeceği de ortada. Bu bağlamda, NATO’nun Irak’ta ABD’nin yerini dolduracak biçimde görev almasına umut bağlamanın da yersiz olduğu açık. Henüz geçtiğimiz günlerde, NATO’nun 70. kuruluş yıldönümü vesilesiyle gündeme gelen ittifak içi sorunlar, Fransa Cumhurbaşkanı’nın ifadesiyle ‘beyin ölümü gerçekleşmiş’ denilecek kadar ciddi. Bu ortamda, kararların ancak oybirliği ile alınabildiği NATO’da üye ülkelerin sırf Trump ABD’nin Irak hezimetinin faturasını paylaşacak ortak arıyor diye elini taşın altına koyacağını düşünmek naiflik olur. Üstelik NATO’ya Irak’ta her şeyden önce İran’a karşı bir misyon biçilecekken…
Peki KBY tam da bu ortamda bağımsızlık ilan eder mi?
Bu ihtimal, hiç kuşkusuz, Irak yeniden bir iç savaşa sürüklendiği durumda masadaki seçeneklerden biri olacaktır. Ama KBY’nin bu ihtimali bir son seçenek olarak değerlendireceklerini öngörmek yanlış olmaz. Çünkü asıl sorunun bağımsızlık ilan etmek değil, bağımsız bir Kürdistan devletini yaşatmak olduğu herkesin ortak görüşü. Bunun önkoşulu da başta Türkiye ve İran olmak üzere komşu devletlerin rızasını kazanmak. Bu rıza bugünkü konjonktürde uluslararası toplumun desteğinden çok daha önemli, ama bir o kadar da imkânsız. Fakat Irak’ın toprak bütünlüğünün bugüne kadar garantörü olan ama bunun maliyetini daha fazla çekmeyeceğini açık eden ABD’nin yokluğunda Irak’ın eninde sonunda parçalanması da kaçınılmaz. Buna ne İran ne Türkiye engel olabilir. Bu noktada gözden kaçmaması gereken bir başka gerçek de Irak’ın, Suriye’den farklı olarak, aslında çoktan parçalanmış bir ülke olduğu gerçeği. Bu her iki ülkenin müdahalesi en fazla iç savaşı derinleştiren ve bölge ölçeğinde yayılmasına sebep olan bir etki yaratabilir.
Bu kâbus senaryosuna alternatif olabilecek tek çıkış yolu ise, üst düzey bir KBY yetkilisinin ifadesiyle, ‘Irak’ın Kürdistan’dan ayrılma kararı vermesi’ olacaktır. Literatüre Çekoslovakya modeli olarak geçen bu anlaşmalı bölünme ihtimalinin, bugün için ütopik görünse de, Irak’ın geleceğini NATO-ME gibi alternatiflere bağlamaktan çok daha gerçekçi ve acısız bir çözüm olacağı muhakkak.
Posted in: Tirki

Comments

There are currently no comments, be the first to post one!

Post Comment

Name (required)

Email (required)

Website

Irak’ta ABD-İran Savaşı ve Kürtler Üzerindeki Olası Etkileri
Arzu Yılmaz
Irak’ta ABD-İran Savaşı ve Kürtler Üzerindeki Olası Etkileri
Irak’taki bu tehditler karşısında en fazla kaybetme riski taşıyan ise Kürtler. Zira Irak’ta kaybedilecek bir düzene sahip tek bölge Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne bağlı topraklar. Özellikle gündelik hayat akışında güvenliğin istikra...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (71)


Mehrdad R. Izady: Sfenks’in Sakalı (ve Kerkük) Kürt Politik Safdilliliği Üzerine Notlar

Mehrdad R. Izady: Sfenks’in Sakalı (ve Kerkük) Kürt Politik Safdilliliği Üzerine Notlar
1992 Yılında Ankara’da kendilerine “Musul Vilayeti Konseyi” diyen Kürt şeyhlerinden ve ağalarından oluşan bir birlik tarafından bir Self-Determinasyon Deklerasyonu yayınlandı. Bu Kürt şeyh ve ağalarının çoktan unutulmuş Osmanlı Türk...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (172)


Di Medya Haber TV de em li ser kêşeyên rojane peyivîn
admin
Di Medya Haber TV de em li ser kêşeyên rojane peyivîn
Türk devletinin beka sorunu Kürdistanın varlığı ve bağımsızlığıdır.  Bunları AKP üzerinden okumak yanlıştır, bunun arkasında stratejik bir devlet aklı vardır ve çok açık söyledikleri şudur ; gücümüz yettiğince sizin kendinizi yönetmenizi, devle...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (506)


Ulusal birlik, içine herkesin her şeyi koyabileceği bir kavram değildir
Fuat Önen
Ulusal birlik, içine herkesin her şeyi koyabileceği bir kavram değildir
Meclisteki “Kürt” milletvekilleri Türk meclisini, kendi şereflerini yerlerde süründürmek pahasına şereflendirmişlerdir. Aslında mecliste Kürt milletvekili yoktur. Meclise Türk olarak gidiyorlar ve Türklük, Atatürkçülük üzerine yemin ediyo...
Hejmara şirova (6)   Lê nerin (812)


Türk toplumunun hassasiyeti
Fuat Önen
Türk toplumunun hassasiyeti
Kürdistanlı siyasi çevrelerin Türkiyedeki Kürdler ve Kürd meselesi hakkında açık bir programları ve bu hassasiyeti karşılayacak bir yol-eylem haritaları gözükmemektedir. Hümaniter çığlıklar, mağduriyet edebiyatı ile “bu saldırıyı da savuşturalı...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (245)


ALÎŞÊR'İN MEKTUPLARI HAKKINDA DÜZELTME
Fuat Önen
ALÎŞÊR'İN MEKTUPLARI HAKKINDA DÜZELTME
Alişêr'in önemli olan bu iki mektubunun yapabildiğim kadarıyla orijinallerine bağlı transkripsiyonlarını yaptım, yanlışlarını düzelterek Pelkurd ve Bitlisname sitelerine gönderdim, oralarda yayımlandılar. Bu sitelere göndermeden önce, Vate redaks...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (229)


İki Nehir Arasında Boğulmak
Fehim Taştekin
İki Nehir Arasında Boğulmak
Yani bıçak öyle bir yere dayandı ki Türkiye ile savaş ‘yıkım’ demek, Şam’la kavga ‘bozgun’ demek. Kürtlerin kırılgan durumu avantaja çevirmek için Şam-Moskova hattıyla diyalogu güçlendirmekten başka şansı gözükmüyor. Bir...
Hejmara şirova (1)   Lê nerin (507)


Barzani bir kez daha Bağdat’a dönerken…
Fehim Taştekin
Barzani bir kez daha Bağdat’a dönerken…
İşin doğrusu, Kürtler hükümet oluşumunda öyle bir konuma geldi ki hem Iraklı rakip güçler hem de birbirine karşı nüfuz savaşı veren İran ve ABD, Barzani’yi bir an önce Bağdat’ta görmek istiyordu. Çözülmesi gereken bir sürü konu, ortaklığı...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (564)


Bu cehenneme ateş lazım!
Fehim Taştekin
Bu cehenneme ateş lazım!
Türkiye birkaç gündür Kobani ve Tel Ebyad’a top atışları yaparak nabız yokluyor. Bu, biraz Suriye sahnesindeki uluslararası güçlere yönelik ciddiyet gösterisi, biraz müdahaleye gerekçe yaratmak için Kürtleri yanıt vermeye zorlama hamlesi, biraz...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (601)


X-large'tan X-small'a: Çaresizliğin hikâyesi
Fehim Taştekin
X-large'tan X-small'a: Çaresizliğin hikâyesi
Malum Türkiye, 2014 sonrasında IŞİD’e karşı savaşta ABD’nin Kürtlerle kurduğu ortaklığı önleyemedi. Ankara’nın istediği ABD’nin TSK ve müttefik milis güçleriyle birlikte hareket etmesiydi. Şimdi Afrin’de yaptığı gibi Fır...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (575)


Page 1 of 14First   Previous   [1]  2  3  4  5  6  7  8  9  10  Next   Last