×
Xwezî gorr bihata zimên
Zinare Xamo
Xwezî gorr bihata zimên
Aslan, sal zû derbas dibin, me tew nedît 18 sal çawa derbas bû. Îro ez û Hêvî dîsa bûn mîvanê te. Li ber serê te me bi hesreteke kûr û bi xemgîniyeke mezin rojên borî yad kirin. Me bîstekê qala te kir. Hêvîyê got, qey qismet û nesîbê te ev ax, ev gor...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (343)


Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne.
Fuad Onen
Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne.
Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne.Dewleta Tirkîyê, li sê parçeyê Kurdistanê şerekî tûnd û dagirkerane dimeşîne. Li gorî rayedarên Sîstema Serwerîya Tirk, ev şer ji bo wan mijara bekayê (mayin-nemayinê) ye. H...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (585)


Me îro silavek da gorra hevalekî pir ezîz !
Zinare Xamo
  Mehmet Aslan Kaya 17 sal berê di rojeke wiha da di 51 saliya xwe da ji nişka ve, bêyî ku kesî nerehet bike, bêyî ku haya kesî pê xe wek çirayekê vemirî û çû gerdûneke din. Mirina wî ne malbata wî tenê, bi sedan, bi hezaran kesên ev kurdê...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1043)


Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e
Zinare Xamo
Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e
Min got pismam sal zû dibuhirin, 16 sal derbas bûn. Hemû dost û hevalên te, zarokên te dersa matamatîkê dida wan, xortên te alîkariya wan dikirin hemû mezin bûne û di civata Swêd da hatine der û meqamên muhîm, ji bo gelê xwe xebatên pir baş dikin. &n...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2178)


Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
Fuad Onen
Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
Di sîyeseta Kurdistanê de du problemên esasî hene. Yek jê, taleba desthilatîya navendî lawaz e, taleba jêr desthelatîye, bi tirkî ”alt îktîdar” ew taleb xurt e. Lê taleba desthelatîyên navendî lawaz e. Sedemek ji, ku sernîvîsa vê panelê j...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2272)


Serxwebûna Kurdistanê
Fuad Onen
Serxwebûna Kurdistanê
Sîyeseta partî, rêxîstin,saziyên bakurê Kurdistanê dev ji hedefa serixwebûnê berda ye. Ji delva hedefênserxwebûnê, otonomî, federalî an demokrasî te parastin. Di vir de anormalîyekheye. Yanî îro ji her demê betir taleba serxwebûn û yekîtîya Kurdistan...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2532)


Qirîza Dewleta Tirk
Fuad Onen
Qirîza Dewleta Tirk
Reyadarên vê dewletê, hertim dibêjin pirsgirêka me pirsgirêka hebûn û nebûna dewletê ye. Rast e. Yalçin Kuçuk dibeje ”em nekevin Musulê dê Diyarbekir ji dest me here”. Dogu Perînçek jî dibêje ”em tekevin Musulê, dê Diyarbekir ji des...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2825)


Kutilkên diya min, qeyda Fuad Onen û biyopolîtîka Foucault
Ferzan ŞÊR
Bîranîneke Fuad Onen ji bo fahmkirina kolonyalîzma biyopolîtîkî ya tirkan di warê teorî û pratîkê de bi awayekî xwezayî destnîşan dike. Ger ez neqil bikim ew ê tu carî nikaribim wekî wî xweş bi lêv bikim, loma rasterast jê digrim, wiha dibêje Fuad On...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2197)


Helwest û çalakî
Fevzi Namli
Helwest û çalakî
Di rewşek weha de gava li Amedê, Cizîrê, Şirnex, Silopya, Hezex, Nisêbîn, Gever û Dêrikê êrîşên hovana yên dewleta dagirker li ser gelê kurd berdewam dikin. Di heman demê de li taxên heman bajaran, an jî li bajarekî din ên Kurdisstanê ji teref rêxist...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2300)


Kurdȇn Ȇzdȋ ȗ Qetlyama Ermeniya / Para duda
Eskerê Boyik
Ferman. Gava vê peyvê dibêjin evdên Ȇzdî bi tirs û saw, bê hemdê xwe neheqî, kuștin û kokbirya civaka xwe bîr tinin. Xûn ji wê peyva xezeb diniqite. Ferman yanê biryar: biryara hêzên hukumdar. hêzên deshiletdar, hêzên dewleta hov. Ev peyv bi dewrana ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (4602)


Page 1 of 6First   Previous   [1]  2  3  4  5  6  Next   Last   
01

"Kesek ger tevnegere nikare hay ji zend û bendên xwe hebe" 
 Rosa Luxemburg 
 Rojekê diya min kutilk çêdikirin. Min dêhna xwe dayê, kutilkên di ava keliyayî de dema ku dipijin derdiketin ser rûyê avê, yek ji wan jî ji hev belav nedibûn. Min ji diya xwe pirsî bê çima ji hev nabin di nava avê de, savar e dawiya dawî. Diya min behsa xwêyê kir, mirov berî kutilkan bavêjê, avê dikelînin û xwê dixin nav avê. Di demên lîseyê de min dê ji qanûnên kîmya û fîzîkê fêrî sedema wê bûbûya. Lê dê û dapîrên me, pêşiyên me qet hay ji wan qanûnan nîn bûn. Qanûnên xwe bi xwe dîtibûn. Nexwe ilm û zanist tim bi awayekî pratîkî di nav jiyana me mirovan de bi awayekî hebûye. 

Bîranîneke Fuad Onen ji bo fahmkirina kolonyalîzma biyopolîtîkî ya tirkan di warê teorî û pratîkê de bi awayekî xwezayî destnîşan dike. Ger ez neqil bikim ew ê tu carî nikaribim wekî wî xweş bi lêv bikim, loma rasterast jê digrim, wiha dibêje Fuad Onen di pirtûka xwe ya bi navê Ray, Raman û Bîranîn de:

 Wê çaxê, her çiqas nuha jî heye, gava ku tu diçî dibistanê tu qeyd dibî. Gava ku em zarok bûn li Dêrikê qeyd, me tenê ji bo hespan dizanîbûn, ew zincîrên ku tavêjin pêyên hespan. Îcar dema ku digotin "em ê te jî bibin li dibistanê qeyd bikin" yên hebekî ji me mezintir, xort an zilamên mezin  henekên xwe bi me dikirin. Me nizanîbû ku qeyda mektebê tiştekî din e.Digotin hûn ê herin dibistanê wê lingên we qeyd bikin. Bi rastî min jî bawer dikir, lewra ew peyva tomarkirinê ango qeydkirin li cem min   tunebû. Ne di zimanê min de, ne di mejiyê min de, gava ku tu diçî dibistanekê an daîreyeke resmî li wir navê te dinivîsînin, tesbît dikin ku te   serî li dibistanê xistiye, ev jî qeydkirin e. Min wisa nedizanî, min digot qey wê wek hespan me jî qeyd bikin. Derveyî qeyda hespan min tu qeyd nizanîbû. 

Di vê pasajê de sê xwendinên siyasî-civakî li ber me ne; berteke xwezayî ya dijkolonyalî, biyopolîtîka û îfşakirina dagirkeriyê (bi jinûvexwendinê re).
 Qeyda kurdî û qeyda tirkî ji hêla deng ve dike ku mirov kenên xwe bi hev du bike.  Li vir em rabin bêjin ew yekem kurdên dijkolonyal bûn ku bi zanîn têkiliyeke di navbera qeyda kurdî û qeyda tirkî de danîn, helbet gotin dê cihê xwe negre û bibe şîroveyeke çewt. Belê ew, yekem kesên dijkolonyal bûn lewra kenên xwe bi tirkî dikirin. Dijkolonyaliya wan helwesteke xwezayî bû, lewra li dijî xwezaya wan karekî dihat meşandin. Ew ken jî wekî refleksek bû. Dûre çi bû, serweriya tirkan bi rê û rêbazên biyopolîtakayê "kurdên pirr modernnnn" ava kirin, wan kurdan vê carê kenên xwe bi tirkiya "qebe" ya kurdan kirin.

 Li gor Foucault du awayên îqtîdarê hene. Yek jê xwe bi riya erka "mirinê"  li ser mirovan ferz dikir ku jê re digot "îqtîdara serdema împaratoriyê". A din li şûna mirinê dabînkirina jiyanê û domandina jiyanê  bi cî dike. Navê vê teknolojiya îqtîdarê jî biyopolîtîka ye. Bi riya jimartina nifûsê, bi zanîna rêjeya zayîn û mirinan, bi riya genetîkê, bi riya xwînê û seksuweliyê, bi riya gelek normên dîtir îqtîdar xwe di nav civakê de bi cî dike, xwe di bedena takekesan de saz dike. Her kes bi zanîn an nezanînî dibe polîsê xwe. Piranî jî nezanînî ye. Em vê dikarin li ser meseloka Fuad Onen jî rave bikin. Demên berê dewlet ango em bêjin îqtîdarên wê demê dema davêtin ser gund û bajaran bi fermana  padîşah û şahînşahan mirov dihatin kuştin. 

Bes fermanek bû. Îro di serdema biyopolîtîkayê de qeyd hene, qeydên nexuyayî.  Hûn li lingên xwe binêrin tiştek tune ye, rihetî hûn dikarin bimeşin, bifikrin û di gelek warên civakî de tercîhan bikarbînin, li gor wan tercîhan bijîn. Hûn dikarin dijî îqtîdarê jî şer bikin. Lê ew qeydên îqtîdarê bi têgînên Foucaultî di lingên we de ne, di mejiyê we de ne. Îqtîdar bi îhtîmalên bêjimar dikare van qeydên nexuyayî bişopîne.
 Lê mirov her çiqas xwedî qeydên nexuyayî bibe jî dikare wan îfşa bike, wan têkiliyên îqtîdarê, şêweya xebitînî îqtîdarê deşîfre bike. Bîranîna Fuad Onen vê jî li ber me dixe. Çawa?

Em vegerin ser Bi ya min Fuad Onen wekî zarokê objeya wê kenê, mezin bû, bû kirdeya îfşakarê etimolojiya kolonyalîzmê. Fuad Onen di pirtûka xwe  ya qalkirî de diyar dike ku bîranîn bi tevahî ne objektîv e, bîranîn tiştên ku mirov dixwaze wiha be jî  dihundirîne. Dema mirov behsa bîranên xwe dike, di heman demê de behsa tiştên ku dixwaze wiha be jî dike. Bîranînên Fuad Onen hem wekî rastiyek, hem jî wekî ku ew di kitêba xwe de diyar dike hinekî çêkirî ye. 
Em ji kamerayê nikarin li rabirdûya Fuad Onen binêrin û wê meseleko ku vedibêje teqez bikin. Em ji devê Fuad Onenê kurd, rewşenbîr, komînîst û berî van tevan ji devê mirovekî dijkolonyal guhdarî dikin. Lewra kesekî ku bi van karan rabûbe, bêjinga bîranînên wî jî li gor van esasan form digre. Loma ji nav gelek bîranînên xwe ji me re qala "qeydê" dike. Ev ne bi zanînî be jî, wekî şêweya xebitîna biyopolîtîkayê û dijberî wê biyopolîtîkayê rastiya wê deşîfre dike.

 Em vegerin ser çîroka xwe ya destpêkê. Dema mirov tiştekî xwezayî bibîne, heya ku laqê tiştekî ne xwezayî (zanîna fîzîk û kimyayê) neyê li ser têkiliya wê ya xwezayîbûn û nexwezaybûnê nafikre. Ango girîngiya zanîna xwe ya pratîkê heya ku bi teoriyekê teqez neke pê bawer nabe. Di nav jıyana asayî de jî teorî heye, jiyana  asayî bi xwe teorîk e. Çawa ku kurdên "nezan" kenê xwe bi  peyveke tirkî ya Fuad Onenê zarok kiribin, Fuad Onenê mezin jî bi "zanayî (bi arasteyên teorîkî)" şêweya xebitîna kolonyalîzmê berbiçav dike. Her du kirin jî biqasî hev nirxdar û bi qîmet in. Belkî bertekên xwezayî û jixweber hebkî qîmettir be jî.

 

 

Posted in: Kurdi

Comments

There are currently no comments, be the first to post one!

Post Comment

Name (required)

Email (required)

Website

Mehrdad R. Izady: Sfenks’in Sakalı (ve Kerkük) Kürt Politik Safdilliliği Üzerine Notlar

Mehrdad R. Izady: Sfenks’in Sakalı (ve Kerkük) Kürt Politik Safdilliliği Üzerine Notlar
1992 Yılında Ankara’da kendilerine “Musul Vilayeti Konseyi” diyen Kürt şeyhlerinden ve ağalarından oluşan bir birlik tarafından bir Self-Determinasyon Deklerasyonu yayınlandı. Bu Kürt şeyh ve ağalarının çoktan unutulmuş Osmanlı Türk...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (70)


Di Medya Haber TV de em li ser kêşeyên rojane peyivîn
admin
Di Medya Haber TV de em li ser kêşeyên rojane peyivîn
Türk devletinin beka sorunu Kürdistanın varlığı ve bağımsızlığıdır.  Bunları AKP üzerinden okumak yanlıştır, bunun arkasında stratejik bir devlet aklı vardır ve çok açık söyledikleri şudur ; gücümüz yettiğince sizin kendinizi yönetmenizi, devle...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (291)


Ulusal birlik, içine herkesin her şeyi koyabileceği bir kavram değildir
Fuat Önen
Ulusal birlik, içine herkesin her şeyi koyabileceği bir kavram değildir
Meclisteki “Kürt” milletvekilleri Türk meclisini, kendi şereflerini yerlerde süründürmek pahasına şereflendirmişlerdir. Aslında mecliste Kürt milletvekili yoktur. Meclise Türk olarak gidiyorlar ve Türklük, Atatürkçülük üzerine yemin ediyo...
Hejmara şirova (6)   Lê nerin (657)


Türk toplumunun hassasiyeti
Fuat Önen
Türk toplumunun hassasiyeti
Kürdistanlı siyasi çevrelerin Türkiyedeki Kürdler ve Kürd meselesi hakkında açık bir programları ve bu hassasiyeti karşılayacak bir yol-eylem haritaları gözükmemektedir. Hümaniter çığlıklar, mağduriyet edebiyatı ile “bu saldırıyı da savuşturalı...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (171)


ALÎŞÊR'İN MEKTUPLARI HAKKINDA DÜZELTME
Fuat Önen
ALÎŞÊR'İN MEKTUPLARI HAKKINDA DÜZELTME
Alişêr'in önemli olan bu iki mektubunun yapabildiğim kadarıyla orijinallerine bağlı transkripsiyonlarını yaptım, yanlışlarını düzelterek Pelkurd ve Bitlisname sitelerine gönderdim, oralarda yayımlandılar. Bu sitelere göndermeden önce, Vate redaks...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (140)


İki Nehir Arasında Boğulmak
Fehim Taştekin
İki Nehir Arasında Boğulmak
Yani bıçak öyle bir yere dayandı ki Türkiye ile savaş ‘yıkım’ demek, Şam’la kavga ‘bozgun’ demek. Kürtlerin kırılgan durumu avantaja çevirmek için Şam-Moskova hattıyla diyalogu güçlendirmekten başka şansı gözükmüyor. Bir...
Hejmara şirova (1)   Lê nerin (434)


Barzani bir kez daha Bağdat’a dönerken…
Fehim Taştekin
Barzani bir kez daha Bağdat’a dönerken…
İşin doğrusu, Kürtler hükümet oluşumunda öyle bir konuma geldi ki hem Iraklı rakip güçler hem de birbirine karşı nüfuz savaşı veren İran ve ABD, Barzani’yi bir an önce Bağdat’ta görmek istiyordu. Çözülmesi gereken bir sürü konu, ortaklığı...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (492)


Bu cehenneme ateş lazım!
Fehim Taştekin
Bu cehenneme ateş lazım!
Türkiye birkaç gündür Kobani ve Tel Ebyad’a top atışları yaparak nabız yokluyor. Bu, biraz Suriye sahnesindeki uluslararası güçlere yönelik ciddiyet gösterisi, biraz müdahaleye gerekçe yaratmak için Kürtleri yanıt vermeye zorlama hamlesi, biraz...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (541)


X-large'tan X-small'a: Çaresizliğin hikâyesi
Fehim Taştekin
X-large'tan X-small'a: Çaresizliğin hikâyesi
Malum Türkiye, 2014 sonrasında IŞİD’e karşı savaşta ABD’nin Kürtlerle kurduğu ortaklığı önleyemedi. Ankara’nın istediği ABD’nin TSK ve müttefik milis güçleriyle birlikte hareket etmesiydi. Şimdi Afrin’de yaptığı gibi Fır...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (502)


Rus Ruleti ve Kürtlere Göz Koyan Katil Sürüleri!
Dursun Ali Küçük
Rus Ruleti ve Kürtlere Göz Koyan Katil Sürüleri!
Türkiye birkaç gündür Kobani ve Tel Ebyad’a top atışları yaparak nabız yokluyor. Bu, biraz Suriye sahnesindeki uluslararası güçlere yönelik ciddiyet gösterisi, biraz müdahaleye gerekçe yaratmak için Kürtleri yanıt vermeye zorlama hamlesi, biraz...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (491)


Page 1 of 14First   Previous   [1]  2  3  4  5  6  7  8  9  10  Next   Last