×
Doktor Said
İsmail Beşikçi
Doktor Said
Gerek Aysel Çürükkaya, gerek Selim Çürükkaya, tören sırasında çok önemli konuşmalar yaptılar. Ama konuşmalarını Türkçe yaptılar. Bu, kişi olarak bende biraz burukluk yarattı. Çünkü bu ulusal ruh kavramına aykırı bir tutumdur. Ulusal ruh, ulusun anadi...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (348)


30 Eylül’de Seçim
İsmail Beşikçi
30 Eylül’de Seçim
Kürdler, Kürdistan 16 Ekim 2017 sabahında, çok büyük, çok ağır bir darbeyle karşılaştı. Halbuki, 25 Eylül 2017 referandumu sonunda çok başarılı bir sonuç elde edilmişti. Bu çok olumlu sonucu bozmak için hasım güçlerle işbirliği yapmak, gizli anlaşmal...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1059)


Geleceğini Belirleme Hakkı ve Kürdler
İsmail Beşikçi
Referandum ilanından sonra, sık sık yapılan bu açıklamalar şu anlama geliyordu. Siz  Kürdler, kendi geleceğinizi belirleme hakkına sahip değilsiniz. Sizin geleceğinizi ancak biz belirleriz. Siz kendinizi yönetemezsiniz.  Siz şimdiye kadar h...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1364)


Afrin savaşı uzun sürecek
İsmail Beşikçi
Afrin savaşı uzun sürecek
Avrupa’yı Avrupa yapan bazı değerler vardır. Ama Avrupa, Kürd/Kürdistan sorunlarına bu değerlerle yanaşmamaktadır; Ortadoğu’nun otoriter, baskıcı, ırkçı, mezhepçi değerleriyle yaklaşmaktadır. Bu bakımdan 1920’lerde kurulan Kürdlere,...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1260)


Düşmanlarını Sevindiren Bir Halk…
İsmail Beşikçi
Düşmanlarını Sevindiren Bir Halk…
Tarihte, Kürdler için ‘Yiğit bir halk’, ‘Kahraman bir halk’ ‘Gözünü budaktan esirgemeyen bir halk’ gibi ifadeler, kavramlar kullanılır. Kürdlerin davranışları bu tür nitelemelerle dile getirilir. Kürdler, başka bir...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1351)


Kürdler Zoru Başardı
İsmail Beşikçi
Kürdler Zoru Başardı
Irak’a, Türkiye’ye, İran’a, Suriye’ye rağmen, PKK’ye rağmen, Goran’a,  Komel’e rağmen, YNK’nin,  Ala Talabani, Bafil Talabani  gibi bir kesimine rağmen,  ABD’ye, İngiltere&rsqu...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1213)


Güvenlik...
İsmail Beşikçi
Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde, Kürdlerin ulusal istemleri, bu doğrultuda geliştirdikleri mücadeleler her zaman, Irak’ın güvenliği sorununu, bu sorun çevresinde gelişen endişeleri gündeme getirmektedir. Bu istemler, bu mücadeleler, sadec...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1333)


Bir Kürd
İsmail Beşikçi
Bu yazıdaki Kürd herhangi bir Kürd’dür. Üç Kürd yazısında, üç Kürd tipinden söz edilmişti. Biri, milliyetçi, yurtsever düşüncelerinden ve eylemlerinden dolayı, idam edilmiş bir Kürd. İkincisi, bu kişiyi yakalatan, yargılayıp idam hükmü veren, b...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1987)


İki Kürd...
İsmail Beşikçi
Kürd/Kürdistan tarihinde, Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinde, iki isim önemlidir. Abdurzzak Bedirxan (1864-1918) ve II.Abdusselam Barzani (1868-1914) Kürdler için bu iki İsmin düşüncelerinin, eylemlerinin bilinmesi önemli olmalıdır.
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2048)


Üç Kürd
İsmail Beşikçi
Üç Kürd
Bu yazıda sözü edilen üç Kürd’den biri II. Şeyh Abdüsselam Barzini’dir.(1868-1914) İkincisi, Şeyh Abdüsselam Barzani’yi, ulusal taleplerinden ve ulusaL mücadelesinden dolayı Musul’da idam eden, Musul Valisi Süleyman Nazif&rsqu...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2076)


Page 1 of 17First   Previous   [1]  2  3  4  5  6  7  8  9  10  Next   Last   
22

  Ev îfadeya “Ez kurd im, lê ne kurdçî me” ji wan sloganan e ku gelekê caran rewşenbîrên kurd tînin ziman. Bi vî awayî li saziyên dewletê, bo numûne, li buroyên asayîşê, li hemberî dozgeran, li hemberî dadgehê, li zindanan û her wiha, li hemberî endamên medyayê ku her tim berdevkiya îdeolojiya fermî dikin, li saziyên sivîl û hwd. xwe diparêzin (mudafea dikin). Naveroka (muhtewa) vê sloganê ne eşkera ye. Ew kesê ku bi vê sloganê xwe diparêze, meriv tênagihê gelo ji bo kurdan tiştek dixwaze yan na.

 

Ez wek şexsek vê xweparastinê wisan şîrove dikim: Ew kesê ku dibêje “Ez kurd im, lê ne kurdçî me” bi vî awayî diwaze ji meqam an jî şexsê li hemberî xwe re viya bibêje: Ez kurd im lêbelê ez bi zimanê Kurdî re, bi kultura kurdan re, bi mafê kurdan re hîç eleqedar nabim, ez van tiştan naparêzim (mudafae nakim). Awirê fermî kurdan wek tirk dibîne; pêşî li zimanê Kurdî digre da ku li warê siyasî û ramyarî neyête karanîn. Ez ne li hemberî viya me jî…
Beşek ji kurdên ku vê sloganê tînin zimên, li hemberî vê şîroveyê jî derdikevin; dixebitin bidin zanîn ku em ji bo kurdan gelek tiştî dixwazin. Dibêjin, “Ez ne kurdçî me lê ji bo kurdan gelek tiştî dixwazim…” Dîsan dibêjin, “Ez di warê ziman û kulturê de gelek tiştî ji bo kurdan dixwazim lêbelê ez li hemberî nîjadperestiyê me, ez li hemberî faşîzmê û kevneperestiyê me, ez enternasyonalîst im, ez mirovekî/e Marksîst im…” Ev e, tam li vir ev mesele piçekî din aloz dibe. Vê carê, bo numûne, têgehên “Nîjadperestiya Kurd” an jî “Nîjadperestiya Hindikahiyan (ekaliyet)” têne rojevê.
Zêde ze girîng e ku ev kurd ji bo kurdan tiştekî dixwazin an na, lêbelê ev rewşek wisan e ku divêt meriv baş bala xwe bide ser û vekole, bê hela van têgehên “Nîjadperestiya Kurd” an jî “Nîjadperestiya Hindikahiyan (ekaliyet)” çawan tînin rojevê û her wiha, çawan van têgehan dixine nava hişê (zêhn) wan? Gelo kurdek ku rabe bibêje, “Xwezî bi wî kesî ku dibêje ez kurd im” an jî, “Kurdek dike bi tevayî dinê” heye? Gelo kurdên ku bixazin tirk û ereb û fars û ermen û asuriyan û hwd. asimîle bikin, wana bikine kurd hene? Ez wek şexsek, hîç caran min kurdekî wisan nedîtiye belam kurdên ku dibêjin “Ez kurd im, lê ne kurdçî me” min gelek ji wan ditîne. Bi kesên ku dîtineke wisan tînin ziman re ne mumkûn e ku meriv têkeve nava munaqeşeyeke ciddî. Ev slogana ku naveroka wê ne eşkera ye, lêbelê ev, bi bilêvkirina (telafuzkirin) wê re îdeolojiya fermî pê rehet dibe û her wiha, dilê terefdarên (layengir) wê jî hênik dike. Kesên ku vê dîtinê tînin ziman, di munaqeşeyên bi vî awayî de ji bilî qalûqîlên beredayî nikarin tiştekî ciddî bibêjin.
Em wisan ferz bikin ku kurdek-du kurdên ku dixwazin ereb û fars û tirk û ermen û asuriyan û hwd. asimîle bikin hene. Gelo dê ev yek ji daxwazeke muwaqet û ji romantîzmekê wêdetir biçe? Lewra, ev kurd ne xwedî wan sazî û dezgeyên muqtedîr ên fişaramîz (baskıcı) in û her wiha, ne xwedî mekanîzmayên burokratîk in ku bikaribin vê daxwaza xwe bînin cih! Ew dezge û mekanîzmayên ku pê kurdan asimîle dikin û di destê ereb û fars û tirkan de hene, bo numûne, mekanîzma û dezgeyên fişaramîz ên wek burokrasiya dewletê, partiyên siyasî, polîs, cendirme, artêş û her wiha, dadgeh, girtîgeh (bendîxane), çapemenî (medya), saziyên sivîl û hwd. gelo ji vana kîjan yek di destê kurdan de heye? Gelo kurd xwediyê kîjan ji van sazî û dezgeyê ne? Digel van hemûyê tiştan gelo çawan di nava hişê kurdan de ev siloganên wek “Ez li hemberî nîjadperestiya kurd im” bicih dibin? Gelo ji bilî ku kurd wê fişara ku ji aliyê otorîteyên ereb û fars û tirk ve pêktê bidine kêmkirin û nirxên xwe yên mîllî derxine ber ronahiyê, hewldaneke wan a din heye?
Qala “Kevneperestiya kurd” tê kirin. Gelo ew hêzên ku şêxîtî û axatî û bizavên eşîrtiyê zindî dikin, wan li ser lingan dihêlin kî ne? Gelo tu alîkariyeke (yarmetî) cidî ji dezgeyên şêxîtî û axatiya axê û eşîrtiyê bo tevgera mîllî ya kurdayetiyê çêbûye, lêbelê bo numûne, cehşîtî (koruculuk; cerdevanî) li ser zemîna van dezgeyan nehate organîzekirin?
Werin em çaryeka pêşîn a sedeyê bîstan bînin bîra xwe. Firqeya Ittîhad we Teraqî, salên 1910an… Wan salên ku cereyanên tirkîtiyê geş dibûn. Geşedana tirkayetiyê di heyama Cumhuriyetê (Komara Tirkiye) de jî pêşveçûna xwe berdewam kir. Jixwe, wesfa bingehîn a Komara Tirkiyê ev e; dewleteke yunîter ku li ser esasê tirkayetiyê hatiye danîn. Di roja îroyin de partiyên siyasî yên li Tirkiyeyê, partiyên siyasî yên tirk, partiyên tirkperest in. Ev partî, bêyî ku têgeha tirkçîtiyê bilêv bikin tirkçîtiyê dikin… Bo numûne, ev bernameyeke hevpar a hukûmetên tirk û partiyên siyasî yên tirk e ku hîç caran behsa ziman û kultura kurdan nekin, her tim asîmilasyonê geş dikin. Dema ku “Tirkçîtî” tê gotin, ev ne rast e ku em vê têgehê di wateya “Turanîzm”ê de fam bikin. Lebelê te divê bila çaryeka pêşîn a sedeyê 20an, yanî di demên dawîn ji Împaratoriya Osmanî de, te divê bila di salên Cumhuriyetê de be, îdeolojiya fermî cereyana “Tirkayetî”yê bilind kiriye, wateyeke musbet (pozîtîf) dayê “Tirkayetî”yê. Û heman îdeolojiya fermî, wateyeke menfî (negatîf) daye têgeha “Kurdayetî”yê. Îdeolojiya fermî, înkara kurdan û zimanê kurdî tiştekî gelek xwezayî (tebîî) dibîne. Li vir tiştekî ne asayî, tiştekî ne rewa nabîne. Qebûl nake ku ev yek nîjadperestî ye. Belam çi wexta ku kesin rabin behsa kurdan û zimanê Kurdî bikin, yan jî, ji bo kurdan mafên zimanî/kulturî bixwazin hingê wek “nîjadperest” têne tawanbarkirin (sûcdarkirin). Ev kes, te divê bila muhafezekar bin, te divê bila lîberal an çepgîr, an jî Marksîst bin dîsan jî wek “nîjadperest” têne tawanbarkirin. Li ser kurdan meşandina polîtîkayên înkarê gelek rewa û modern têne qebûlkirin, belam kurdên ku li hember fişarê li ber xwe didin, kurdên ku hewl didin xwe da ku bi nirxên xwe yên mîllî jiyana xwe dewam bikin, ên ku qala heq û huqûqên kurdan dikin, bi têgehên “nîjadperestî”yê têne rexnekirin û tawanbarkirin. Ev helwest, bi tundî kurdan dixîne bin bandora xwe. Kurd, li cihê ku vê helwesta dewletê rexne bikin, dikevinê etrê xweparastinê û dibêjin “Em li dijî nîjadperestiyê ne”. Esas ewê ku nîjadperestiyê dike kî ye? Divêt ev awa pêwendî ji aliyê derûniyê (ruhî) ve jî bête vekolîn.
Slogana “Ez kurd im, lê ne kurdçî me” bi têgehên wek “Ez ne netewperest im, ez çepgir im, ez enternasyonalîst im…” jî tê îfadekirin. Ger em bêne ser rewşa niha ya fiîlî, hê jî kurd nikarin navên kurdî li zarokên xwe daynin. Kurd bi serjimareya (nufûs) xwe ya ku bi milyonan e, hê jî li nav rêxistinên wek Yekîtiya Netewan, Yekîtiya Ewropayê, Konseya Ewropayê, Rêxistina Pêşvebirinê ya Îslamî û Konferansa Îslamê ne xwediyên hîç navekî ne û her wiha, ne xwediyên nasnameyekê/şexsiyetekê ne jî.
Werger: www.peyamaazadi.com
Çavkanî :Esmer Dergisi, www.beroj.com
 
Posted in: kurdi

Comments

There are currently no comments, be the first to post one!

Post Comment

Name (required)

Email (required)

Website

Konferansa Pirsgirêka Kurd li Tirkiyê
İsmail Beşikçi
Tirkiyê derbarê Pirsgirêka Kurd de zêdetirîn mijara ku tê qisetkirin ‘çareserî’ ye. Bêguman her tim kurd li ser ‘çareserî’yê diaxifin, kurd ‘çareserî’yê munaqeşe dikin. Lêbelê beriya ‘çareserî’yê pêwîst...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2497)


Êdî Kurd Dîroka Kurdan Dinivîsin
İsmail Beşikçi
Yek ji encamên girîng ên şerê çekdarîyê ev e ku, di nêv kurdan de hîşyarbûneke manewî daye destpêkirin. Rastîya wê, ew proseya ku ji salên 1960î de zîl dabû li dema şerî û piştî wî hê bêhtir geş bû, belav bû û kok berda erdê. Di roja îroyîn de li nêv...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2580)


Bûyera Dr. Friçê Duyem
İsmail Beşikçi
Di manşeta rojnameya Hürriyetê ya roja 21 pûşper 2007 de nûçeyek hebû. Sernavê nûçeya nûçegihan Özgür Ekşiyî “Lobîcîyê Veşartî Hat Eşkerekirin” e. Taner Akçamê ku li Zanîngeha Minnessota profesorê dîrokê ye, eşkera kirîye ku, ew kesê ku e...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2792)


Têgihîştinên Neteweperweriyê
İsmail Beşikçi
Dema ku pesnên neteweperweriya tirkî didin, pê re jî bona wê bizava neteweperweriyê ku di nav kurdan de aj dide, dibêjin “cudaxwaz e”, “paşverû ye”, “nîjadî ye” û hwd. e, bi vî awayî ev bizav tê xirabkirin. [Dibêji]...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2300)


Komeleya Piştgirîya Jiyana Nûjen Çi Dide Kurdan?
İsmail Beşikçi
Li Tirkiyeyê demokratîkbûn pirseka girîng e. Beşdarîya bo Yekîtîya Ewropayê û pêkanîna demokratîkbûnê, amanceka bingehîn a hukûmetan e. Wekî mînak, hukûmeta Partîya Edalet û Pêşveçûnê (AKP) carînan behsa vê amancê dike. Demokratîkbûn jî, ji rûyê polî...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2341)


Li Ser Têgeha “Ez kurd im, lê ne kurdçî me”
İsmail Beşikçi
Beşek ji kurdên ku vê sloganê tînin zimên, li hemberî vê şîroveyê jî derdikevin; dixebitin bidin zanîn ku em ji bo kurdan gelek tiştî dixwazin. Dibêjin, “Ez ne kurdçî me lê ji bo kurdan gelek tiştî dixwazim…” Dîsan dibêjin, “...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2586)


Pirsa Sereke Di Pirsgereka Kurd de
İsmail Beşikçi
Di vê axiftinê de ez dê hewl bidim xwe da ku li ser vê mijara bingehîn rawestim. Qonaxa bingehîn a dîrokî ku Pirsgirêka Kurd jê hasil bûye, qonaxa Şerê Cîhanê yê yekemîn e, yanî qonaxa pevçûna parvekirinê û piştî wê ye ku meriv dikare bi kurtahî bibê...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2872)


Têgihiştina di Derbarê Kurdan de, Têkilîyên Leşker û Hikûmetê
İsmail Beşikçi
Tirkîye, dewleteke xwedî îdeolojîya fermî ye. Di dewletên ku xwedî îdeolojîya fermî de tu cûdahîya dewlet û hukûmetê tune ye. Di îdarekirina dewletên wiha de, di dereca yekemîn de, yê ku biryar dide û birê ve dibe, sazîyên paraztin û meşandina îdeolo...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2513)


Sîstema Dewşîrme
İsmail Beşikçi
Di vê helwestê de, bi raya min sedema sereke, pirsgirêka mulk e. Gelê herêmê, mirovên ku herêmê xuya ne, xwedî mulk in. Weke mînak erdê gelekan heye. Jiber vê  yekê jî li ser gel bandoreke wan eşkere heye. Yekî ku li herêma xwe xwedî erdekî pir ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2477)


Têgihiştin û Nîqaşên di Derbarê Pirsgirêka Kurdan de
İsmail Beşikçi
Taybetmendîya vê pêvajoyê ya herî girîng, ew e ku dewlet û hikûmet qet xwe rexne nake û bi paşeroja xwe re hevrû nabe. Ez bawerim dewlet û hikûmet di vê mijarê de bi himet in. Dewlet û hikûmet plan dikin bêyî ku xwe rexne bikin, bêyî bi paşeroja xwe ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2257)


Page 1 of 4First   Previous   [1]  2  3  4  Next   Last