Kurdȇn Ȇzdȋ ȗ Qetlyama Ermeniya / Para duda
Eskerê Boyik
… Ferman. Gava vê peyvê dibêjin evdên Ȇzdî bi tirs û saw, bê hemdê xwe neheqî, kuștin û kokbirya civaka xwe bîr tinin. Xûn ji wê peyva xezeb diniqite. Ferman yan&eci...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1576)


Şoreşa qoçgiriyê
Îsmaîl Heqî Şaweys
Di sala 1920ê Zayînî de serhildana Qoçgiriyê dest pê kir û piştî ku şeş sal ajot, li sala 1926an bi kuştina Mûrad Paşayê xayîn re kutayî lê hat. Di vê şoreşê d...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (6634)


Serokê Komîteya Îstîklala Kurdistanê (Azadî) Mîralay Xalid Begê Cibrî
Tahsin Sever
Xalid Begî Kurdistanê yekparçe didît. Li kîjan parçeyî dibe bila bibe, 'serketina her hewldanek a ji bo serxwebûna Kurdistanê wek serketina xwe didît. Ji vê çendê ji tev...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (4984)


Ala Kurd û „Ey Reqîb“ ji Kurdan re jiyan e!
A.Bali
Ala Kurd û „Ey Reqîb“ ji Kurdan re jiyan e!
Çi mixabin gelek bêstekar ji eslê nivîsa sirûd dûrketine û her yekî ji xwe re bi gotinên cuda cuda sirûd bêstekirine! Di nav Kurdan de bi her zaravayî sirûd têye g...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (7320)


Zimanê Zikmakî, Perwerde û Perwerdeya bi Kurdî
Evdirehman Onen
Perwerde, çalakiya bidestxistina zanîn, huner û têgîhaştinê ye, dewlemendkirina mirov e. Armanca perwerdeyê ew e ku, zarok xwe, civakê û xwezayê baştir nasbike û têkildariyek qe...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (4742)


Di arşîvên Sovyetê de serhildana şex Seîdî
Fevzi Namli
Armanca vê nivîsê ew e ku, hinek enformasyonên nuh ên di arşîva dewleta Rusyayê de ku min bidest xistine bighînim xwendevanên Kurd û kesên li ser pirsa Kurdî kar dikin.Ez bawer i...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (11538)


Şiûra tarîxê û Lozan
Fevzi Namli
Encamên sîyaseta asîmîlasyonê, hafiza tarîxî zeîf dike û tesîrên xwe ên neyînî li ser tevgera netewî dihêle. Bêyî ku mirov li ser vê mij...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (8435)


  
13

Afganistan’ı solun yönettiği zaman kadınlar öğretmenlik işlerinin yüzde 70’ine, sivil memuriyetin de yüzde 50’sine sahipti. Bu olumlu dinamiği bozan Batıydı. Batı’nın ve Suudiler’in parmak izi bulunan her noktada toplum hastalıklı hale geldi.

15 yıl önce, ABD Afganistan’da savaşa girdi. Bu, ’Teröre karşı küresel savaş’ın açılış salvosuydu. Kitlesel bombardımanlar Taliban’ı ve El Kaide’yi Pakistan gibi komşu devletlere ve dağlara sürdü. Olay yerini terkedenler arasında 2011’e kadar hayatta olan Usama bin Ladin de vardı. ABD savaşının amaçları basitti: Afganistan’ın el Kaide için bir liman olmasını engellemek ve Taliban’ı defederek Afganistan’a demokrasi getirmek. Arada, kadınları özgürleştirmek ve halkı eğitmek gibi sesler de çıkıyordu.

15 yıl sonra, Taliban gücü tekrar ele geçirdi. Kırsalın büyük kesimine hakim ve büyük kent alanlarını tehdit ediyor. Kuzeyde Kunduz, Taliban ve devlet güçleri arasında gidip geliyor. Sadece bu hafta bile, Taliban kent merkezlerini ele geçirdiği günün ertesinde, kentten sürüldü. Güneyde Helmend eyaletinde, Taliban ,14 bölgeden altısını kontrol altında tutuyor ve eyalet başkenti Leşkergah’ı tehdit ediyor. Sadece Helmend’in kuzeyinde, Taliban Uruzgan’ın eyalet başkenti Tarin Kot’u tehdit ediyor. Başka bir deyişle, Taliban, Afganistan’ın güneyinin büyük bölümünü yutmuş durumda.

Afganistan’ın pek çok yerinde olan sadece Taliban’ın varlığını geri kazanması değil, aynı zamanda Taliban’dan daha radikal olan unsurlar IŞİD’in Horasan tugaylarını oluşturdular. Pakistan-Afganistan sınırına yakın Nangarhar’da IŞİD, operasyonlarını elini kolunu sallaya sallaya yürütüyor. 4 Ekim’de, ABD’li yaya devriye, güzergâhına konan IŞİD bombasıyla öldürüldü. Bu 2016’da öldürülen üçüncü ABD askeri. IŞİD başlangıçta, Taliban’ın bazı kesimleriyle işbirliği yaptı, ancak sonradan bu işbirliği bozuldu.

Bu sadece, Pakistan ve Afganistan sınırı boyunca siyah bayrak dalgalandıran küçük birliklerden biri… Salim Şahzad’ın 2008’de, “el Kaide ideolojisinin dağlarda yaşayanların zihninin derinlerine yerleştiğini yazmıştı. İdeolojileri dağa taşa öyle bir işlemişti ki, liderleri dünyanın en büyük ordularıyla karşılaşmaktan çekinmiyordu.” Yerel birliklerin El Kaide’ye, Hakkani ağına ya da IŞİD’e bağlı olmasının önemi yoktu, hepsi onların amacına hizmet ediyordu. ABD’nin savaştaki hiçbir amacı karşılanmadı: Afganistan hâlâ militanlar için bir liman ve demokrasinin bu koşullar altında gelişmesi mümkün değil.

ABD Afganistan’daki kara kuvvetlerini geri çekti, ancak havadan Taliban ve diğer militanları vurmaya devam ediyor. Çoğunu insansız hava araçlarının (İHA) oluşturduğu bu saldırılar, liderlerini yok etse de Taliban’ı çökertmiyor. ABD cephaneliğindeki tek silah -İHA’larla infaz- Taliban’ı bitirmeye yetmeyecek. Taliban’la barış görüşmeleri yapılması olanaklı değil.

ABD bu yıl, hepsi Afgan ordusu tarafından desteklenen 700’den fazla hava saldırısı düzenledi, Pakistan’da Taliban ve El Kaide liderliğini hedef alan yaklaşık 300 İHA saldırısını yürüttü. 2010’da Belucistan’da Molla Mansur’u öldüren saldırı ABD ve Pakistan’ın üzerinde anlaştığı bölgelerin dışındaydı. Bu, ABD ile Pakistan arasındaki ilişkinin gerginliğine dair tek gösterge değil. ABD açıkça Pakistan’a F-16 jetleri ve askeri yardım tesliminin koşullar sertleştirilmeden yapılamayacağını söyledi. 2016’da yapılan Ulusal Savunma Anlaşması, Pakistan’ın Kuzey Veziristan’da Taliban kuvvetlerini vurmaya devam etmesini, Hakkani ağının dağıtılmasını ve Pakistan’da konuşlanan militanların Afganistan’a geçişlerini önlemesini söylüyor. ABD, Pakistan ve Afganistan arasındaki gerilim sürüyor. Herkes, Pakistan Gizli Servisi’nin Taliban’ı desteklediğinin farkında. Bu konuda kimse kılını kıpırdatmıyor. Afgan hükümetinin kıdemli bir üyesi olan eski bir dostum, Pakistan’ın kendileri için en büyük sorun olduğunu söylüyor. Eğer Afganistan ve Pakistan bu sorunu çözerlerse Kabil’in değişim için bir şansı olabilir.

Afganistan ve Pakistan arasındaki bir anlaşmanın sorunu çözmede yeterli olmasını umut etmek zor. On yıllar önce Batı, Afgan soluna karşı Hizb-i İslami örgütünün lideri Gulbettin Hikmetyar gibi kişilerle birlik oldu. Bugün sol neredeyse yok. Sürgün ya da cinayetle yok edildi ve hafızalardan silindi. Afganistan’ı kabustan uyandıracak kaynaklar solun yok edilmesi nedeniyle azaldı. Batı tarafından salıverilen sosyal güçler, Suudi Arabistan ve Pakistan, Afgan toplumuna eziyet etti. Bu sosyal dönüşüm, zaman içinde, geniş kaynaklarla gerçekleşti. Şu an denge sağlayacak bir güç yok. Afganistan’da barışa açılan pencereler olabilir, ancak uzun dönemli istikrar ve gelişme için hayal kurulmaması gerekiyor.

Afgan Komünist Anahita Ratebzad, solun kesilip atılmasının barışçıl ve müreffeh bir Afganistan için gerekli kaynaklardan yoksun bir toplum yarattığını söylüyor. Ülkeyi sol yönettiği zaman kadınlar öğretmenlik işlerinin yüzde 70’ine, sivil memuriyetin de yüzde 50’sine sahipti. Bu dönemde doktorların yüzde 40’ının kadın olması da kimilerini şaşırtabilir. Bu olumlu dinamiği bozan Batıydı. Afganistan’da, Batı’nın ve Suudiler’in parmak izi bulunan her noktada toplum hastalıklı hale geldi. Anahita Ratebzad gibi gerçek Afgan vatanseverlerinin toplumları için hayalleri vardı. Bugün yaşıyor olsaydı, 15 yıldır teröre karşı küresel savaşın içinde olan ülkesi için, bir kez daha, öfkesinden gözyaşı dökerdi.

Posted in: tirki

Comments

There are currently no comments, be the first to post one!

Post Comment

Name (required)

Email (not required)

Website

CAPTCHA image
Enter the code shown above:

  
Afganistan’da Solun Yok Edilmesi Hastalıklı Bir Toplum Yarattı
Vijay Prashad
Afganistan’da Solun Yok Edilmesi Hastalıklı Bir Toplum Yarattı
Afgan Komünist Anahita Ratebzad, solun kesilip atılmasının barışçıl ve müreffeh bir Afganistan için gerekli kaynaklardan yoksun bir toplum yarattığını söylüyor. Ülkeyi sol yönettiği zaman kadınlar öğre...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (680)


Sovyetler Birliğinin Kürdlere Karşı Resmi Tavrına İlişkin Önemli Bir Belge
Aso Zagrosi
Şunu da  bilmek  gerekiyor,  Kürdler  içinde  değil, Azeriler  içinde  güvenilir ve  bize  sadık  şahsiyetleri bulmak gerekiyor.  Bundan  dolayı  hemen  K&u...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (536)


CIBRANLI HALİT BEYİN ERZURUM’A YERLERŞMESİ
Abdulbari Han
Halit bey, Erzurum’a yerleştikten sonra yaptığı ilk iş, daha önce Varto’da çerçevesini çizdiği ‘AZADİ’ örgütünü kurmak olur. Her ne kadar bazı kaynaklar 1920 veya 1922 yıllarını iş...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (741)


Newşirwan Mustafa ve Kürdistan Başkanlığı Meselesi
Aso Zagrosi
Newşirwan Mustafa’nın Kürdistan Başkanlığı ve görevleri meselesinde bugün ileri sürdüğü düşünceler yeni değil, eski düşünceleridir… O Kürdistan’da geniş yetkilere sahip bir baş...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1353)


MEHMET EMİN ÖZDEN'İN ÖYKÜSÜ
Ahmet Zeki Okçuoğlu
İddiaya göre Dr. Şivan ve diğer iki arkadaşımız Sait Elçi ve diğer iki kişiyi öldürmüşlerdi. Bunun bir komplo olduğu sonradan ortaya çıkacaktı.  TC devleti ve müttefikleri, hazırlık yaptığımız direniş hare...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1825)


Kurdȇn Ȇzdȋ ȗ Qetlyama Ermeniya / Para duda
Eskerê Boyik
… Ferman. Gava vê peyvê dibêjin evdên Ȇzdî bi tirs û saw, bê hemdê xwe neheqî, kuștin û kokbirya civaka xwe bîr tinin. Xûn ji wê peyva xezeb diniqite. Ferman yan&eci...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1576)


LİDERLER TOPLUMA GÜVEN VERMELİDİR
Abdulbari Han
Bilinen bir gerçektir ki Hamidiye Alayları sultan Abdulhamit’in 1892 yılında Kürt ağa ve beylerin çocuklarını İstanbul’daki aşiret mektebinde eğitmeye başlaması ve bunların içinde başarılı olanları askeri okul ve...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2173)


   «   [1]  2  3  4  5  6  »      
DESTPÉK      Tarix-belge      TEVKURD      Aslan Kaya -Baz      Fuad Önen      Media