Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e

Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e
Min got pismam sal zû dibuhirin, 16 sal derbas bûn. Hemû dost û hevalên te, zarokên te dersa matamatîkê dida wan, xortên te alîkariya wan dikirin hemû mezin bûne û di civat...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (71)


Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
admin
Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
Di sîyeseta Kurdistanê de du problemên esasî hene. Yek jê, taleba desthilatîya navendî lawaz e, taleba jêr desthelatîye, bi tirkî ”alt îktîdar” ew taleb xurt e. L&eci...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (396)


Serxwebûna Kurdistanê
admin
Serxwebûna Kurdistanê
Sîyeseta partî, rêxîstin,saziyên bakurê Kurdistanê dev ji hedefa serixwebûnê berda ye. Ji delva hedefênserxwebûnê, otonomî, federalî an demokrasî te parastin. D...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (432)


Qirîza Dewleta Tirk
admin
Qirîza Dewleta Tirk
Reyadarên vê dewletê, hertim dibêjin pirsgirêka me pirsgirêka hebûn û nebûna dewletê ye. Rast e. Yalçin Kuçuk dibeje ”em nekevin Musulê dê Diyarbekir ji des...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (690)


Kutilkên diya min, qeyda Fuad Onen û biyopolîtîka Foucault
Ferzan ŞÊR
Bîranîneke Fuad Onen ji bo fahmkirina kolonyalîzma biyopolîtîkî ya tirkan di warê teorî û pratîkê de bi awayekî xwezayî destnîşan dike. Ger ez neqil bikim ew ê ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (894)


Helwest û çalakî
Fevzi Namli
Di rewşek weha de gava li Amedê, Cizîrê, Şirnex, Silopya, Hezex, Nisêbîn, Gever û Dêrikê êrîşên hovana yên dewleta dagirker li ser gelê kurd berdewam dikin. Di heman dem&ec...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (957)


Kurdȇn Ȇzdȋ ȗ Qetlyama Ermeniya / Para duda
Eskerê Boyik
Kurdȇn Ȇzdȋ ȗ Qetlyama Ermeniya / Para duda
… Ferman. Gava vê peyvê dibêjin evdên Ȇzdî bi tirs û saw, bê hemdê xwe neheqî, kuștin û kokbirya civaka xwe bîr tinin. Xûn ji wê peyva xezeb diniqite. Ferman yan&eci...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (2651)


   «   [1]  2  3  4  5  6  7  »      
  
01

"Kesek ger tevnegere nikare hay ji zend û bendên xwe hebe" 
 Rosa Luxemburg 
 Rojekê diya min kutilk çêdikirin. Min dêhna xwe dayê, kutilkên di ava keliyayî de dema ku dipijin derdiketin ser rûyê avê, yek ji wan jî ji hev belav nedibûn. Min ji diya xwe pirsî bê çima ji hev nabin di nava avê de, savar e dawiya dawî. Diya min behsa xwêyê kir, mirov berî kutilkan bavêjê, avê dikelînin û xwê dixin nav avê. Di demên lîseyê de min dê ji qanûnên kîmya û fîzîkê fêrî sedema wê bûbûya. Lê dê û dapîrên me, pêşiyên me qet hay ji wan qanûnan nîn bûn. Qanûnên xwe bi xwe dîtibûn. Nexwe ilm û zanist tim bi awayekî pratîkî di nav jiyana me mirovan de bi awayekî hebûye. 

Bîranîneke Fuad Onen ji bo fahmkirina kolonyalîzma biyopolîtîkî ya tirkan di warê teorî û pratîkê de bi awayekî xwezayî destnîşan dike. Ger ez neqil bikim ew ê tu carî nikaribim wekî wî xweş bi lêv bikim, loma rasterast jê digrim, wiha dibêje Fuad Onen di pirtûka xwe ya bi navê Ray, Raman û Bîranîn de:

 Wê çaxê, her çiqas nuha jî heye, gava ku tu diçî dibistanê tu qeyd dibî. Gava ku em zarok bûn li Dêrikê qeyd, me tenê ji bo hespan dizanîbûn, ew zincîrên ku tavêjin pêyên hespan. Îcar dema ku digotin "em ê te jî bibin li dibistanê qeyd bikin" yên hebekî ji me mezintir, xort an zilamên mezin  henekên xwe bi me dikirin. Me nizanîbû ku qeyda mektebê tiştekî din e.Digotin hûn ê herin dibistanê wê lingên we qeyd bikin. Bi rastî min jî bawer dikir, lewra ew peyva tomarkirinê ango qeydkirin li cem min   tunebû. Ne di zimanê min de, ne di mejiyê min de, gava ku tu diçî dibistanekê an daîreyeke resmî li wir navê te dinivîsînin, tesbît dikin ku te   serî li dibistanê xistiye, ev jî qeydkirin e. Min wisa nedizanî, min digot qey wê wek hespan me jî qeyd bikin. Derveyî qeyda hespan min tu qeyd nizanîbû. 

Di vê pasajê de sê xwendinên siyasî-civakî li ber me ne; berteke xwezayî ya dijkolonyalî, biyopolîtîka û îfşakirina dagirkeriyê (bi jinûvexwendinê re).
 Qeyda kurdî û qeyda tirkî ji hêla deng ve dike ku mirov kenên xwe bi hev du bike.  Li vir em rabin bêjin ew yekem kurdên dijkolonyal bûn ku bi zanîn têkiliyeke di navbera qeyda kurdî û qeyda tirkî de danîn, helbet gotin dê cihê xwe negre û bibe şîroveyeke çewt. Belê ew, yekem kesên dijkolonyal bûn lewra kenên xwe bi tirkî dikirin. Dijkolonyaliya wan helwesteke xwezayî bû, lewra li dijî xwezaya wan karekî dihat meşandin. Ew ken jî wekî refleksek bû. Dûre çi bû, serweriya tirkan bi rê û rêbazên biyopolîtakayê "kurdên pirr modernnnn" ava kirin, wan kurdan vê carê kenên xwe bi tirkiya "qebe" ya kurdan kirin.

 Li gor Foucault du awayên îqtîdarê hene. Yek jê xwe bi riya erka "mirinê"  li ser mirovan ferz dikir ku jê re digot "îqtîdara serdema împaratoriyê". A din li şûna mirinê dabînkirina jiyanê û domandina jiyanê  bi cî dike. Navê vê teknolojiya îqtîdarê jî biyopolîtîka ye. Bi riya jimartina nifûsê, bi zanîna rêjeya zayîn û mirinan, bi riya genetîkê, bi riya xwînê û seksuweliyê, bi riya gelek normên dîtir îqtîdar xwe di nav civakê de bi cî dike, xwe di bedena takekesan de saz dike. Her kes bi zanîn an nezanînî dibe polîsê xwe. Piranî jî nezanînî ye. Em vê dikarin li ser meseloka Fuad Onen jî rave bikin. Demên berê dewlet ango em bêjin îqtîdarên wê demê dema davêtin ser gund û bajaran bi fermana  padîşah û şahînşahan mirov dihatin kuştin. 

Bes fermanek bû. Îro di serdema biyopolîtîkayê de qeyd hene, qeydên nexuyayî.  Hûn li lingên xwe binêrin tiştek tune ye, rihetî hûn dikarin bimeşin, bifikrin û di gelek warên civakî de tercîhan bikarbînin, li gor wan tercîhan bijîn. Hûn dikarin dijî îqtîdarê jî şer bikin. Lê ew qeydên îqtîdarê bi têgînên Foucaultî di lingên we de ne, di mejiyê we de ne. Îqtîdar bi îhtîmalên bêjimar dikare van qeydên nexuyayî bişopîne.
 Lê mirov her çiqas xwedî qeydên nexuyayî bibe jî dikare wan îfşa bike, wan têkiliyên îqtîdarê, şêweya xebitînî îqtîdarê deşîfre bike. Bîranîna Fuad Onen vê jî li ber me dixe. Çawa?

Em vegerin ser Bi ya min Fuad Onen wekî zarokê objeya wê kenê, mezin bû, bû kirdeya îfşakarê etimolojiya kolonyalîzmê. Fuad Onen di pirtûka xwe  ya qalkirî de diyar dike ku bîranîn bi tevahî ne objektîv e, bîranîn tiştên ku mirov dixwaze wiha be jî  dihundirîne. Dema mirov behsa bîranên xwe dike, di heman demê de behsa tiştên ku dixwaze wiha be jî dike. Bîranînên Fuad Onen hem wekî rastiyek, hem jî wekî ku ew di kitêba xwe de diyar dike hinekî çêkirî ye. 
Em ji kamerayê nikarin li rabirdûya Fuad Onen binêrin û wê meseleko ku vedibêje teqez bikin. Em ji devê Fuad Onenê kurd, rewşenbîr, komînîst û berî van tevan ji devê mirovekî dijkolonyal guhdarî dikin. Lewra kesekî ku bi van karan rabûbe, bêjinga bîranînên wî jî li gor van esasan form digre. Loma ji nav gelek bîranînên xwe ji me re qala "qeydê" dike. Ev ne bi zanînî be jî, wekî şêweya xebitîna biyopolîtîkayê û dijberî wê biyopolîtîkayê rastiya wê deşîfre dike.

 Em vegerin ser çîroka xwe ya destpêkê. Dema mirov tiştekî xwezayî bibîne, heya ku laqê tiştekî ne xwezayî (zanîna fîzîk û kimyayê) neyê li ser têkiliya wê ya xwezayîbûn û nexwezaybûnê nafikre. Ango girîngiya zanîna xwe ya pratîkê heya ku bi teoriyekê teqez neke pê bawer nabe. Di nav jıyana asayî de jî teorî heye, jiyana  asayî bi xwe teorîk e. Çawa ku kurdên "nezan" kenê xwe bi  peyveke tirkî ya Fuad Onenê zarok kiribin, Fuad Onenê mezin jî bi "zanayî (bi arasteyên teorîkî)" şêweya xebitîna kolonyalîzmê berbiçav dike. Her du kirin jî biqasî hev nirxdar û bi qîmet in. Belkî bertekên xwezayî û jixweber hebkî qîmettir be jî.


Posted in: Kurdi

Comments

There are currently no comments, be the first to post one!

Post Comment

Name (required)

Email (not required)

Website

CAPTCHA image
Enter the code shown above:

  
Kürdistan’ın ve Kürt Partilerinin Dostları ve Düşmanları!
Dursun Ali Küçük
Kürdistan’ın ve Kürt Partilerinin Dostları ve Düşmanları!
Bunlarda genellikle Kürdistan’ın arka cephesi “dostlar” dan oluşur. Kürdistan dört parçaya ayrıldığı ve parçalandığı için her sömürgeci devlet veya bunlara yakın düşen bölge de...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (197)


Kandile Operasyon Ne zaman?-
Dursun Ali Küçük
İlahide çatışma ve iç savaş denilirse, biz birbirimizle uğraşırken, boşa kan dökmeye devam edip iyice bataklığa girersek, bir bakarsınız TC, İran, Irak, Suriye Kürdler karşı anlaşmışlardır. Bu kez TC ve İran desteklediklerini ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (168)


Genaral Said'ın Flaş Dıskındeki Askeri Dersler!
Sait ÇÜRÜKKAYA
Genaral Said'ın Flaş Dıskındeki Askeri Dersler!
Yıldırım savaşı, (Almanca Blitzkrieg, okunuşu → Blitskriig) II. Dünya Savaşı'nda Almanların savaş doktrinidir. Doktrinin amacı hızlı ve ani saldırılarla, düşmanın düzenli bir savunma kurmasını engelleyip sonra da hızlı bir şekilde...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (319)


El Bab Hüsranından Rakka Hayaline
Mustafa PEKÖZ
Rusya’nın belirlediği sınırlar içerisinde hareket eden Türk ordusu ve Radikal İslamcı Güçler, El Bab’dan çekilecek ve bölgeyi Esad askeri güçlerine teslim edecektir. Bu bakımdan Türk as...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (205)


süpekulesyonlara yanıtımdır
M. Selim Çürükkaya
 süpekulesyonlara yanıtımdır
Kardeşim, Kürtler'in değerini ancak yaşamını yitirdikten sonra kavradığı rütbesiz bir Genaraldi.  Çekimde olan Fin devlet televizyonunun kamerasının önünde patlama oldu. Her şey ayan beyandır.  Kardeşim mayınlar...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (676)


“İmralı Süreci”
Sait ÇÜRÜKKAYA
“İmralı Süreci”
. Dağdayken tüm olayları  ayrıntılı değerlendirebilecek kapasitemiz ve olanağımız yoktu. Şimdi ayrıldık diye tekrar subjektif bir değerlendirme  yapmanın yanlış olacağı düşüncesindeyim. Objektif olarak örneğin ben, Kongr...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (906)


Kürd Gençliğinin Rol Modeli Dr Süleyman
Yusuf Ziya Döger
Kürdler onun hayatını dikkate almalı ve oradan millet olmanın sırrını çözmelidir. O gelecek nesillerin rol modeli olacak bir yaşam ortaya koydu. Şehadeti makbul ve yolu Kürd gençleri için rol olmalıdır. Ç&uu...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (452)


   «   [1]  2  3  4  5  6  7  8  9  10  »      
DESTPÉK      Tarix-belge      TEVKURD      Aslan Kaya -Baz      Fuad Önen      Media