Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e

Mirinê pir zû tu ji nav me bir lê navê te nemir e
Min got pismam sal zû dibuhirin, 16 sal derbas bûn. Hemû dost û hevalên te, zarokên te dersa matamatîkê dida wan, xortên te alîkariya wan dikirin hemû mezin bûne û di civat...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (534)


Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
admin
Xusûsîyetên Rojhilata Nêzîk
Di sîyeseta Kurdistanê de du problemên esasî hene. Yek jê, taleba desthilatîya navendî lawaz e, taleba jêr desthelatîye, bi tirkî ”alt îktîdar” ew taleb xurt e. L&eci...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (776)


Serxwebûna Kurdistanê
admin
Serxwebûna Kurdistanê
Sîyeseta partî, rêxîstin,saziyên bakurê Kurdistanê dev ji hedefa serixwebûnê berda ye. Ji delva hedefênserxwebûnê, otonomî, federalî an demokrasî te parastin. D...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (871)


Qirîza Dewleta Tirk
admin
Qirîza Dewleta Tirk
Reyadarên vê dewletê, hertim dibêjin pirsgirêka me pirsgirêka hebûn û nebûna dewletê ye. Rast e. Yalçin Kuçuk dibeje ”em nekevin Musulê dê Diyarbekir ji des...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1129)


Kutilkên diya min, qeyda Fuad Onen û biyopolîtîka Foucault
Ferzan ŞÊR
Bîranîneke Fuad Onen ji bo fahmkirina kolonyalîzma biyopolîtîkî ya tirkan di warê teorî û pratîkê de bi awayekî xwezayî destnîşan dike. Ger ez neqil bikim ew ê ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1204)


Helwest û çalakî
Fevzi Namli
Di rewşek weha de gava li Amedê, Cizîrê, Şirnex, Silopya, Hezex, Nisêbîn, Gever û Dêrikê êrîşên hovana yên dewleta dagirker li ser gelê kurd berdewam dikin. Di heman dem&ec...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1189)


Kurdȇn Ȇzdȋ ȗ Qetlyama Ermeniya / Para duda
Eskerê Boyik
Kurdȇn Ȇzdȋ ȗ Qetlyama Ermeniya / Para duda
… Ferman. Gava vê peyvê dibêjin evdên Ȇzdî bi tirs û saw, bê hemdê xwe neheqî, kuștin û kokbirya civaka xwe bîr tinin. Xûn ji wê peyva xezeb diniqite. Ferman yan&eci...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (3023)


   «   [1]  2  3  4  5  6  7  »      
  
05
Xwendinên li ser raboriyê (ya nêzîk) bi riya şahidiyan xwe çindkirina naveroka bûyînên derbasbûyî ye. Ev şahidî ji ber ku ne ji bo bûyînên hêna ku em bi xwe jî tê de dijîn in bi hin aliyan ve ji bo xwîner û guhdaran veşartî ne; sergirtî ne. Herçiqas bi riya şahid û şahidiyan hin tişt xuya bibin jî dîsa em dikarin bibêjin ku ji pêdiviya nêrîn û dîtinên cuda kêm in û ji lewma yekalî ne. Lewma dibe ku xwîner li van şahidiyan bi şik û guman binêrin.
Dem, di bîrê de tiştinan dihêle tiştinan dihêre. Şahidiya ku em qal dikin heke ne bes bûyîn be jixwe em dikarin bi gellek awayan lê binêrin; dem, mekan û kes… bi riya van şahidiyan heke bên nirxandin wê hingê bo wî şahidê/a ku em qal dikin bawerîpêanîn dikeve dewrê. Loma herkes nikare bibe şahid jî. Tiştên ku ji bo şahidiyê tên xwestin kêm zêde diyar in. Divê hişê wî/wê li serê wî/wê be. Hişyar û azad be. Û divê tişta ku şahidiya wê dike dîtibe; di dema bûyêrê de li wir bûbe.
Şahidiya ji bo do û pêr analîze jî. Heta heke ev şahidî ya ku em qal dikin di mijara xwe de wek numûne be; şahid hindik bin bêhempa ye. Çimkî şahidiyên bi vî rengî bo babetên xwe analîzên serdem û bûyerên xwe ne jî. Bo Kurdan şahidî bêtir li vê danasînê tê. Lewra Kurd, hem şahid in hem jî mexdûr. Balkêş e mexdûriyeta xwe teslîmê tu kesî nekiriye; li tu kesî nekiriye bar lê ya cîran û desthilatdarên xwe li xwe kiriye bar. Lê belê şahidiya xwe nekiriye an jî li gor mezinatiya bûyer a ku wan kiriye mexdûr nebûne şahid. Di şahidiya xwe de bi qasî mexdûriyeta xwe çalak nebûne. Helbet sedemên vê neçalakiyê hene.

Ev destpêk ji bo xwendin û şahidiya ‘Jîyan û Helwest’a(1) Fuad Onenî ye. Onen, şahidê serdemeke dûr û dirêj e. Piştî ‘Ray, Raman û Bîranîn’ê(2) di vê şahidiya xwe de li ser pêşveçûnên di navbera 1971 û 2011’an qewimîne disekine. Rewş û sosyolojiya kurdan ya ku niha tê de ne herçiqas em karibin bêtir bi dûr ve bibin û li gor rûdanên demên kevintir binirxînin jî ‘îro’ bi fenomen û diyardeyên xwe yên beloq bi rûdanên di navbera van salên diyarkirî de jî mumkun e ku bê fahm kirin. Derbeya 12 Adarê û 12 Îlonê û pê re geşedanên li Kurdistanê. Û helbet PKK û helwestên wê. Onen, di ‘Jiyan û Helwest’ê de bersiva pirsên di vî warî de ku lê hatine kirin dide. Li gor şahidiya xwe bi heft periyodan helwesta PKKê dinirxîne. Wek tespît bala min kişand ku kesên jêpirsînê girtinên ser milê xwe nemaze di pirsen xwe yên li ser PKK’ê de weka ku ji Onen cudatir disekinin. Xuya ye ku Onen di bersivên xwe de baldar e lewra şahid, dizane ku çi dike û şahidiya çi dike. Şert û mercên şahidiyê dizane. Li gor gotegotan tevnagere û tu kesî di bin tohmetê de nahêle. Heta baxusûs di mijara PKK’ê de periyoda zêde dike. Bi vî awayî hem nêrîna xwe firehtir dike û hem jî ji tawanbarkirinê xwe dûr dihêle. Gotina xwe jî dibêje lê bi sekneke klas şahidiya xwe dike. Şahidê ku em qal dikin, li dem û dewranên ku em bi endîşe û metersiyan nêzîk dibin şahidiyê dike. Lewra ne bes bo xwe bêtir bo analîz û xwendekarên xwe bipîvan tevdigere. Helbet mijar ne bes PKK ye, li gel gellek mijarên din Koma Xebatê û Tevkurd jî yek ji mijarên girîng yên ku li ser hatiye sekinîn e.



Ji cildê Jiyan û helwest
Onen, bi vê şahidiya xwe nêrînên ku di derbarê wî û kesayetiya wî de tên kirinê bi bihneke fireh pûç dike. Li gor hin gotinan xwedêgiravî Onen, bi kesî re naxebite, tu kesî naecibîne. Di hemû xebatên ku wê pêk bên de heye lê li ser navê ‘xerakirinê’ li wir e. Li gor dîtina min bi vê şahidiya xwe ya qeydkirî, Onen, van gotinên neheq jî dibersivîne. Ji bo xebatên hevpar; herçiqas bo kurdan û Kurdistanê bin jî xwedî prensîb e û ji van prensîbên xwe nayê xwarê. Li gor baweriya min nêrînên di derbarê Onenî de ji vê ‘helwest’a wî ye. Ji ber vê hewl û helwestên Onenî, negetaîf tê dîtin. Mirov dikare bêje ku hin ji sedemên van dîtinan sekn û entelektueliya Onenî ye. Heke ez ji bo Fuad Onen, li rengdêrekê bigerim ew ê ev rengdêr ne siyasetmedar be. Lewra di siyasetê de hin prensîb li gor siyaset û maseyê hinek rengê xwe diguherînin. Çimkî elastîkiyet ji bo xebateke hevpar giring e. Onen, bo kurd û Kurdistanê bi xettên xwe yên sor di her şert û mercî de li meydanê ye. Ha mase ha kursî ha meydan bo wî ferq nake.
Ji bo formata kitêbê ez bi temamî wekî axêver (Fuad Onen) nafikirim. Çiqas diçe bêtir hevpeyvîn û roportaj tên berhev kirin û dibin kitêbên qerrase. Carinan kesên hevpeyvînan dikin dibin nivîskarên wan kitêban, carinan jî kesên ku bersiv didin wek nivîskar navên xwe li ser bergên kitêban datînin.
Di pêşgotina xwe de Onenî, xwe wek axêver destnîşan kiriye ku li gor nêrîna min ev tespît di cih de ye. Şêwaza kitêbê her wekî ku axêver jî bal kişandiye ser û gotiye ji bo xwîneran gellek avantajan dihundirîne. Li gor qenaeta min şêwaza kitêbê ji bo axêverî jî gellek avantajan dihundirîne. Lewra axêverê vê berhemê kurd e û çand û edebiyata kurdî bêtir devkî ye. Mû’cîzeya Kurdan ya çanda kurdî xwe di parastina zimanê kurdî de îspat kiriye. Kurd pişta xwe bi dilrihetî dikarin bidin wê behrê. Ji bo şêwaza berhemê ez dikarim vê bêjim ku heke axêver ew kesê bi deh saetan (hevalên Onenî di sohbetên xwe de qala şahidiyeke bi vî rengî dikin) dikare wek doktrîner biaxive be ev şêwaz bo wî avantaj e heta tam li gor dilê wî ye.
Lê Jiyan û Helwest, xwe bi formeke din danîbûya refên kitêbxaneyan bi ya min wê qîmeta xwe girnabuhatir bikira. Bi ya min bi formata xwe ji giraniya xwe xwariye. Lê divê bi vê nêrînê ez heqsiziyê li analîzên hêja yên Onenî nekim. Tişta ku ez dixwazim bêjim ku wek tespît di çanda kurdî de hêza gotin û kelamê ye. Florence Dupont, qala hêza gotinê dike û li ser Mû’cîzeya Yewnanî disekine. Dibêje ku yewnaniyan felsefeyê ne bi nivîsê bi awayeke devkî hîn dikir. Phytagorsî ti cureyê nivîsê qebûl nekiriye û giring e ku Sokrates axivîye nenivîsîye.(3) Ez gotineke Dupont bi deyn bistînim û pirsa xwe lê zêde bikim gelo ez ê ji hedê xwe derbikevim! ‘edebiyata ku xwendekarê wê tune ye’;edebiyata kurdan ya ku xwendekarê wê hindik e gelo ji ber hêza edebiyata devkî ya kurdan e? Saussure jî her wekî Edward Sapir, C.Hockett û Leonard Bloomfield, îddîa kiriye ku nivîs, zimanê axaftinê bi awayek xuyayî ji nû ve temsîl dike.(4)
Jiyan û Helwest, pirs û bersiv be jî bi awayek profesyonel hatiye amade kirin. Çawalêhato nîn e. Mijar ne li gor pirsan, pirs li gorî mijaran hatine amade kirinê. Ev jî dide nîşandan ku haziriyeke baş ji bo hevpeyvîn û berhevkariyê hatiye kirinê.
Ji bo qeydkirinê ya divê deng, awaz û usûl xweş be ya jî gotin xweş be. Jiyan û Helwest, gotineke xweş e lê ya girîng ev e ku ew kesê ku dengê wî hatiye qeyd kirinê kamil, zana û ewle ye. Lewma tespît û analîzên ku bi riya deşîfrekirina dengekî li ser kaxezê hatine xêz kirin yên derbarê do û pêr de ji bo projeksiyon û stratejiyeke îro û sibê muhîm in.
1-Onen, Fuad, Jiyan û Helwest, Nas, 2013
2-Onen, Fuad, Ray Raman û Bîranîn, Pêrî,2012
3-Dupont, Florance, Afirandina Edebiyatê (Edebiyatın Yaratılışı),Ayrıntı, 2001)
4-Walter J.Ong, Çanda Nivîskî û Devkî (Sözlü ve Yazılı Kültür), Metis,2010)
http://www.kulturname.com/?p=7265



Posted in: Kurdi

Comments

There are currently no comments, be the first to post one!

Post Comment

Name (required)

Email (not required)

Website

CAPTCHA image
Enter the code shown above:

  
Kürdistan’ın ve Kürt Partilerinin Dostları ve Düşmanları!
Dursun Ali Küçük
Kürdistan’ın ve Kürt Partilerinin Dostları ve Düşmanları!
Bunlarda genellikle Kürdistan’ın arka cephesi “dostlar” dan oluşur. Kürdistan dört parçaya ayrıldığı ve parçalandığı için her sömürgeci devlet veya bunlara yakın düşen bölge de...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (722)


Kandile Operasyon Ne zaman?-
Dursun Ali Küçük
İlahide çatışma ve iç savaş denilirse, biz birbirimizle uğraşırken, boşa kan dökmeye devam edip iyice bataklığa girersek, bir bakarsınız TC, İran, Irak, Suriye Kürdler karşı anlaşmışlardır. Bu kez TC ve İran desteklediklerini ...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (539)


Genaral Said'ın Flaş Dıskındeki Askeri Dersler!
Sait ÇÜRÜKKAYA
Genaral Said'ın Flaş Dıskındeki Askeri Dersler!
Yıldırım savaşı, (Almanca Blitzkrieg, okunuşu → Blitskriig) II. Dünya Savaşı'nda Almanların savaş doktrinidir. Doktrinin amacı hızlı ve ani saldırılarla, düşmanın düzenli bir savunma kurmasını engelleyip sonra da hızlı bir şekilde...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (830)


El Bab Hüsranından Rakka Hayaline
Mustafa PEKÖZ
Rusya’nın belirlediği sınırlar içerisinde hareket eden Türk ordusu ve Radikal İslamcı Güçler, El Bab’dan çekilecek ve bölgeyi Esad askeri güçlerine teslim edecektir. Bu bakımdan Türk as...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (534)


süpekulesyonlara yanıtımdır
M. Selim Çürükkaya
 süpekulesyonlara yanıtımdır
Kardeşim, Kürtler'in değerini ancak yaşamını yitirdikten sonra kavradığı rütbesiz bir Genaraldi.  Çekimde olan Fin devlet televizyonunun kamerasının önünde patlama oldu. Her şey ayan beyandır.  Kardeşim mayınlar...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1066)


“İmralı Süreci”
Sait ÇÜRÜKKAYA
“İmralı Süreci”
. Dağdayken tüm olayları  ayrıntılı değerlendirebilecek kapasitemiz ve olanağımız yoktu. Şimdi ayrıldık diye tekrar subjektif bir değerlendirme  yapmanın yanlış olacağı düşüncesindeyim. Objektif olarak örneğin ben, Kongr...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (1306)


Kürd Gençliğinin Rol Modeli Dr Süleyman
Yusuf Ziya Döger
Kürdler onun hayatını dikkate almalı ve oradan millet olmanın sırrını çözmelidir. O gelecek nesillerin rol modeli olacak bir yaşam ortaya koydu. Şehadeti makbul ve yolu Kürd gençleri için rol olmalıdır. Ç&uu...
Hejmara şirova (0)   Lê nerin (700)


   «   [1]  2  3  4  5  6  7  8  9  10  »      
DESTPÉK      Tarix-belge      TEVKURD      Aslan Kaya -Baz      Fuad Önen      Media